trích tg .. "Các nhà truyền giáo Dao Chua Âu Châu phát minh ra tiếng Việt lúc
đầu chi? nhắm truyền giáo trong xóm làng nghèo VN , hoặc giảng dạy trong
các nhà thờ CG mà thôi ."
Dĩ nhiên là nên lịch sự
nói lên tiếng Merci,Cảm ơn đối với GM Alexandre de Rhodes như ngay cả
chính quyền chưa chính danh chính nghĩa cũng đã thể hiện qua việc giữ lại
tên của cố đạo cho một con đường đep tại sài gòn,trước mặt Bộ
ngoại Giao VNCH cũ,bên hông công viên lớn tại trung tậm nguyên Thủ đô
VNCH
Thế nhưng,người
thức giả nên luôn cố gắng đặt vai trò trung thực,không thêm không
bớt của GM Alexandre de Rhodes trong thời điểm ngài sang truyền
giáo ở VN cho GH Thiên chúa Giáo La Mã : Ngài hành sự vì quyền lợi của GH
La mã và đã đóng góp ý nghĩa vào sự hình thành chử viết
(chứ không phải tiếng quốc ngữ đâu nhé;nên nghĩ kỷ) vì thât sự các nhà
truyền giáo thời bấy giờ,ỡ Việt nam,ở Nhật cũng như ở Trung Hoa...đều muốn
dịch kinh Thánh Thiên chúa ra tiếng bình dân,bằng mẫu tự la mã theo
phát âm.
Ở nước ta, lịch sử
sau đó là thực dân Pháp đã xâm chiếm nuớc ta và hợp tác và chia
chác với GH Thiên Chúa với ý đồ để đô hộ nước ta
lâu dài,và nếu có thể mãi mãi. Đại Pháp thực dân vì muốn dứt khoát tách
rời xứ Annam ta ra khỏi vùng ảnh hưởng của Trung Hoa và chử Hán cho
nên đã chủ trương phát triển chử viết theo mậu tự La mã theo
phát âm,bõ hẳn chử Hán (nho) và Nôm (Hán việt hoá) sau đệ Nhất Thế
chiến.
Kết quả là ngày nay
chúng ta có được lối viết tiện lợi mặc dủ đồng thời
cũng để mất hết kho tàng tài liệu và văn học tiếng Hán và Nôm
của tỏ tiên từ xưa, tuởng nên bảo tồn và phát huy trong đại chúng.
Lối viết ngày nay tiện
và lợi,chúng ta Merci Monseigneur Alexandre de Rhodes là vừa lịch sự vừ tỏ ra
lịch lãm; nhưng không có nghĩa là tất cả những gì các nhà truyền giáo làm ngày
xưa và ngay cả hiện tại đều "tót dẹp mọi đường " và vị tha
thánh thiện mọi đường cả !
Đó là sự thật và là tất
cả sự thật mà người thức giả tử tế có kiến thức cần ghi nhớ.
Riêng vai trò của người
thiên chúa giáo hiện nay và từ xưa thì nên cẫn trọng để cho một ban chuyên
gia lịch sử được đào tạo bài bản nghiên cứu nghiêm túc bình luận xem
sao.
Chớ nên,tự mình xưng
công và phong tước,kết quả thường ngược lại mong muốn.
Kính thư.
GS NGUYỄN Thái Sơn.
2016-01-12
13:08 GMT+01:00
vneagle_1 [DienDanCongLuan] <>:
From: huong le <
Sent: Monday, January 11, 2016 2:41 PM
Subject: Có nên Merci LM Alexandre De Rhodes khi viết chữ Quốc Ngữ ?
Có nên Merci LM
Alexandre De Rhodes khi viết chữ Quốc Ngữ ?
Mới đây một nhóm người Việt đi tìm mộ Cha Alexandre De Rhodes .
Ngài chết ở Iraq .
Có thể do bị truy lùng bắt đạo gắt gao VN , nên LM Al. De Rhodes phải qua
truyền giáo ở Iraq . Ngày nay Iraq đã cố gắng nhưng cũng chưa có mẫu tự La Tinh
abc như tiếng Việt chúng ta.
Các nhà
truyền giáo Dao Chua Âu Châu phát minh ra tiếng Việt lúc đầu chi? nhắm
truyền giáo trong xóm làng nghèo VN , hoặc giảng dạy trong các nhà thờ CG mà
thôi .
Hơn
hai thế kỷ sau , các nhà ngôn ngữ VN mới thấy mẫu tự La tinh
hay hơn nên tìm cách loại bỏ tiếng Hán của người Tàu và thay cách viết tiếng
Nôm bằng chữ quốc ngữ như ta thấy ngày nay . Tờ báo đầu tiên dùng chữ quốc ngữ
La Tinh abc là tờ Gia Đi.nh Báo phát hành năm 1860.
Người Công giáo VN cám
ơn nhiều hơn vì có chữ quốc ngữ liên tục từ thế kỷ 17 .
Hơn nữa các nhà truyền
giáo Âu Châu đã chịu hy sinh rất nhiều vì phải bỏ đời sống an lành sung sướng ở
quê nhà , phiêu lưu nguy hiểm vào các xóm nghèo VN .
Rất nhiều nhà truyên
giao Âu Châu nhu Hoà Lan , Y , Tây Ban Nha , Phap , Bô Dào Nha ...
đã bị các vua chúa VN giết chết .
Sent: Wednesday, July 29, 2015 4:14 AM
Ba
cống hiến quan trọng của Công giáo
Tôi là người ngoài Công giáo, nhưng rất tôn trọng các tín ngưỡng.
Những xung đột giữa cộng đồng Công giáo với nhà cầm quyền trong
thời gian qua là điều không đáng có. Hơn thế, sau những xung đột đó, một số cán
bộ có chức sắc đã có những đánh giá thiếu khách quan về vai trò của giáo dân
với đất nước. Điều này không có ích cho khối đại đoàn kết dân tộc.
Để tạo được sự đồng thuận, không có cách nào khác là phải có cái
nhìn khách quan về vai trò của các tôn giáo. Xin được điểm qua một vài cống
hiến của bà con giáo dân với sự nghiệp chấn hưng nước nhà mà tôi có dịp chứng
kiến suy ngẫm.
1- Chữ quốc ngữ và nền văn minh của
nhân loại
CHỮ QUỐC NGỮ LÀ NIỀM
HÃNH DIỆN CỦA NGƯỜI CÔNG GIÁO
Trước khi các nhà truyền giáo vào Việt Nam , hàng ngàn năm qua,
người Việt vẫn dùng chữ Hán hoặc bằng chữ Nôm trong các giao dịch. Nhưng đa số
người Việt Nam mù chữ và không thể đọc và viết được chữ Tàu, vì hệ thống chữ
viết này quá phức tạp.
Từ thế kỷ XVI, cùng với các phát kiến hàng hải, các nhà truyền giáo theo các
tàu buôn đến Việt Nam , họ là người tiên phong trong việc dùng mẫu tự La-tinh
để viết lại âm giọng mà họ nghe được từ tiếng Việt. Đầu năm 1625, Linh Mục
Alexandre de Rhodes đến Việt Nam , đã có một số phát âm tiếng Việt được viết
bằng chữ La-tinh rồi.
Trên cơ sở đó, Alexandre de Rhodes (1591- 1660) tiếp tục nghiên
cứu, hoàn thiện cách diễn đạt này, để rồi năm 1651, lần đầu tiên ông cho xuất bản
cuốn tự điển VIỆT-BỒ-LA tại Roma. Đây được coi là năm sinh chính thức của chữ
Quốc Ngữ. Cuộc khai sinh diễn ra tại nhà in Vatican . Chính nơi nhà in Vatican
mà Việt Nam nhận được chữ viết của mình. Như vậy, chữ quốc ngữ từ chỗ là
công cụ truyền giáo trong các nhà thờ, đã từng bước trở thành ngôn ngữ cho toàn
dân Việt Nam .
Ngày nay, không ai có phủ nhận sự thuận tiện và văn minh của chữ Quốc ngữ,
chính nó đã góp phần lớn đưa đất nước VN hội nhập với thế giới dễ dàng, đơn
giản hơn nhiều ngôn ngữ khác. Những ngôn ngữ chính dùng trên thế giới như Tiếng
Anh, Tiếng Pháp… sẽ trở nên ít phức tạp hơn cho người học biết chữ quốc ngữ, so
với người dùng chữ Hán hoặc chữ Nôm. Nhưng nguồn gốc và công lao của người sinh
ra ít được người ta nhắc đến, đó là sự thiếu công bằng.
Cùng với sự xuất hiện chữ quốc ngữ, những nét văn minh phương Tây
cũng dần dần được du nhập vào VN đi kèm với Công giáo. Những hủ tục mê tín, dị
đoan như cúng tế, bói toán… khi có bệnh được thay vào đó là bệnh viện, nhà
thương bố thí, trường học cho người nghèo… Trước đây, nơi nào có Nhà thờ, thì ở
đó có thêm trường học, nhà thương cho những người không có khả năng chữa bệnh
hoặc học hành.
Ngoài ra, nếp sống quan niệm về cuộc sống cũng dần dần được đưa vào một cách
khoa học, thiết thực hơn bởi các sản phẩm văn minh phương Tây mà những người
truyền giáo mang đến cho đất nước An Nam theo bước chân truyền đạo của họ.
Nền văn hóa làng xã, cục bộ địa phương “sau lũy tre làng” cũng dần dần được
thay đổi với cách nhìn toàn diện và tổng thể hơn. Với người Công giáo, bất cứ
chỗ nào có giáo dân cũng là anh em, với mọi người đều là con Thiên Chúa dù khác
đạo. Điều này dễ chứng minh nếu nhìn thấy bà con công giáo khắp nơi đã đổ về
Thái Hà, về Xã Đoài… khi có những biến cố mà về mặt xã hội thì không liên quan
đến những người ở xa xôi.
Những hoạt động của các Dòng tu trong Công giáo như Dòng Chúa Cứu
Thế với linh hướng phục vụ người nghèo, Dòng Phanxicô theo linh hướng “Sống với
tinh thần nghèo khó”… đã có những tác dụng thiết thực xoa dịu nỗi đau của những
người nghèo khổ trong xã hội. Nhìn những cộng đồng tu hành phục vụ tại các
trung tâm điều dưỡng, điều trị cho bệnh nhân AIDS, phục vụ những người đang
vướng vào tệ nạn xã hội, nuôi dưỡng trẻ mồ côi… đã thể hiện rõ điều này và được
xã hội công nhận.
2- Duy trì nền
kinh tế nhiều thành phần
Thời bao cấp, do quan niệm thời kỳ quá độ tiến thẳng lên chủ
nghĩa xã hội là nền kinh tế chỉ có hai thành phần chính là Kinh tế tập thể và
Kinh tế quốc doanh. Mọi thành phần khác đều không được khuyến khích và chính
thức thừa nhận.
Ruộng đất, các tư liệu sản xuất quan trọng khác và cả các loại
hình dịch vụ đều phải tập trung vào hợp tác xã. Nhưng phong trào Hợp tác hóa
nông nghiệp đã dần dần thể hiện rõ những bất cập của nó và sớm chết yểu bởi nó
đi ngược với quy luật kinh tế và cách nghĩ truyền thống của nông dân Việt Nam
. Chính vì thế có thể nói đó là một mô hình công xã ảo tưởng, nó đã
tiêu diệt nền kinh tế nông nghiệp VN từ chỗ thừa gạo xuất khẩu đến một giai
đoạn từ Trung ương đến địa phương, từ quan chức đến mỗi người dân đều chỉ lo… cái
đói.
Giám
mục Đinh Đức Trụ
Tuy nhiên, nhiều nơi, đặc biệt là các vùng Công
giáo vẫn có những gia đình, thậm chí là có những cơ sở không gia nhập Hợp tác
xã nông nghiệp dù bị nhiều áp lực xã hội. Chẳng hạn theo tôi được biết, ở Thái
Bình, Giám mục Đinh Đức Trụ là người đã công khai khuyến khích giáo dân không
nên vào Hợp tác xã vì nó chỉ là ảo tưởng. Vì vậy bà con giáo dân vẫn kiên trì
mô hình kinh tế hộ, và sau này vào thời kỳ đổi mới, đường lối đó được thực tế
chứng minh là đúng đắn. Cả đất nước sau mấy chục năm Hợp tác hóa đã chấp nhận
trở lại kinh tế cá thể.
Những hộ kinh tế cá thể không tham gia Hợp tác xã nông nghiệp, tự họ có thể
nuôi sống mình mà không cần trợ giúp của nhà nước. Hơn thế, họ còn có nông sản
dư thừa cung cấp cho thị trường đã là minh chứng sống cho việc khẳng định đường
lối Hợp tác xã nông nghiệp là sai lầm. Điều này giúp cho các nhà hoạch định
chính sách mạnh dạn khẳng định chủ trương chấp nhận nền kinh tế nhiều thành
phần.
Thời kinh tế tập trung, mọi thứ hàng hóa đều do
nhà nước quản lý và đều chịu sự phân phối từ trung ương xuống địa phương. Trong
khi nhu cầu là sự đa dạng mà nhà nước thì không thể quán xuyến hết nên trong
một thời gian thực thi chính sách này, nền kinh tế dần dần đi vào ngõ cụt, đời
sống đói kém, hàng hóa khan hiếm nghiêm trọng. Thế nên dân gian mới có câu:
“Cái cứt gì cũng phân mà phân thì… như cứt”.
Khi sự đói kém bao phủ toàn xã hội thì ở những làng công giáo, đời sống đỡ tệ
hơn nhiều. Làng Vĩnh Hòa thuộc xã Hợp Thành, quê tôi là một làng như vậy. Vào
thời điểm đó, trong cộng đồng bà con công giáo, nền kinh tế gia đình vẫn âm
thầm phát triển, đặc biệt là các nghề truyền thống. Do bị phân biệt đối xử nên
cộng đồng bà con công giáo vẫn ngầm “móc ngoặc” nhau sản xuất hàng hóa và tiêu
thụ trong cộng đồng rồi tuồn ra bên ngoài. Sau này tìm hiểu được biết thêm,
không chỉ ở làng Vĩnh Hòa quê tôi mà cả các khu vực khác đông đồng bào Công
giáo như Phát Diệm, Bùi chu… các ngành nghề phụ vẫn âm ỉ hoạt động và cung ứng
hàng hóa cho xã hội.
Nhờ sự linh hoạt đó, nên khu vực kinh tế tư nhân mà nhà cầm quyền
quyết tâm tiêu diệt đã không chết. Đặc biệt là trong cộng đồng Công giáo. Để
rồi, khi dỡ bỏ chính sách cấm đoán đó, thành phần kinh tế này được dịp trỗi
dậy, làm sinh động của nền kinh tế.
Hiện tượng này vẫn được đảng ta gọi là: “Công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi
xướng và lãnh đạo”
3- Tiên phong
hội nhập
So với các tôn giáo khác, Công giáo là cộng đồng dân cư đa sắc tộc, đa quốc
nhất. Trải dài từ Đông sang Tây, từ Bắc xuống Nam , hơn 175 nước và vùng lãnh
thổ có bà con Công giáo sinh sống, nhưng tập trung một tỷ lệ lớn nhất ở các
nước phương Tây. Chính vì sợi dây liên lạc này, nên ngay cả khi cấm đoán đang ở
vào thời điểm cao trào thì cộng đồng Công giáo vẫn duy trì liên lạc với các tín
hữu của mình ở ngoài biên giới quốc gia.
Những công trình Công giáo nguy nga, rộng lớn dành cho việc thờ
tự đã là một nét văn hóa không thể tách rời từ lâu của nền văn hóa Việt Nam .
Việc xây dựng các công trình đó đã đem đến cho Việt Nam những quan niệm ban đầu
về một lĩnh vực mới về kiến trúc và xây dựng hiện đại… thoát ra khỏi những quan
niệm xây dựng tranh tre lá nứa hoặc vôi cát từ lâu đã in sâu đậm trong quan
niệm người Việt.
Cùng với đó, những nhà truyền giáo ngoại quốc vào Việt Nam khiến nhu cầu học
tập ngôn ngữ nước ngoài cũng đã dần dần xuất hiện và cổ vũ cho sự tìm hiểu thể
giới bên ngoài bắt đầu từ những cá nhân trong chính Công giáo như Nguyễn Trường
Tộ…
Nguyễn Trường Tộ – một
người Công giáo hết lòng vì đất nước – sinh năm 1830 tại làng Bùi Chu
Việc
sinh hoạt cộng đồng đã từng bước thay đổi cách sinh hoạt truyền thống của người
Việt. Cùng kiến trúc là âm nhạc, hội họa là những môn nghệ thuật mới tạo ra sự
khác biệt trong sinh hoạt văn hóa truyền thống của người Việt xưa. Thông qua
những sinh hoạt như vậy, người Việt Nam vượt qua được chính những định kiến,
những tư tưởng cục bộ địa phương… đó được coi là những mầm mống đầu tiên cho sự
hội nhập của đất nước sau này.
Cũng cần nói thêm, cuộc di cư vĩ đại từ Bắc vào Nam năm 1954 hầu
hết là bà con Công giáo. Sau năm 75, là cuộc di tản vĩ đại sang các nước không
cộng sản, trong đó chiếm tỷ trọng lớn là bà con Công giáo. Một tỷ lệ lớn người
Việt ở Mỹ là bà con Công giáo. Họ là người có điều kiện tiếp cận với thể chế
văn minh, dân chủ phát triển ở trình độ cao.
Khi nhà nước Việt Nam mở cửa, họ là những người đầu tiên về nước hoặc là gửi
ngoại tệ về giúp thân nhân ở trong nước. Cùng với đó là hàng hóa, dịch vụ...
Điều này giúp cho Việt Nam giảm căng thẳng về sự khan hiếm kéo dài trong những
năm bao cấp. Hơn thế là cách thức tổ chức làm ăn, cách thức tổ chức đời sống và
ý thức chấp hành pháp luật của một xã hội pháp quyền.
Có thể nói, cộng đồng công giáo là những người tiên phong hội
nhập.
Trên đây là những cảm nhận được của riêng tôi, có thể các bạn có những phát
hiện khác, xin mời có ý kiến tham gia!
Phan Thế Hải
__._,_.___
Posted by: Thaison Nguyen
|
