Đại Học chăn Trâu.

Friday, 25 May 2018

Từ Donald Trump đến Nobel Prize

Đinh Từ Thức

Image result for trump with nobel peace prize on no. korea

Trước triển vọng về cuộc họp giữa Donald Trump và Kim Jong-un, dù chưa biết kết quả ra sao, một số người đã ồn ào nói tới một giải Nobel Hoà Bình cho ông Trump.

Khác với các Giải Nobel khác, như giải Văn Chương, Hoá Học, Vật Lý, Y khoa…, được chọn và phát tại Thuỵ Điển, có giá trị đặc biệt về mỗi ngành. Giải Hoà Bình được chọn và phát tại Na Uy, có liên hệ nhiều tới chính trị, và thường gây tranh cãi. Chẳng hạn, một gương mặt biểu tượng cho các phong trào tranh đấu hoà bình trên thế giới là Mahatma Gandhi, tuy được đề cử nhiều lần, chẳng bao giờ được tặng Giải Nobel Hoà Bình. Trong khi đó, những trùm khủng bố và hiếu chiến như Yasser Arafat, Lê Đức Thọ, lại được giải này. Và có khi, người được tặng giải, thay vì vinh dự, đã cảm thấy xấu hổ, không giám tự mình đi nhận giải, tặng hết tiền thưởng cho từ thiện, và cuối cùng trả lại cả mề đay vàng khắc hình Alfred Nobel. Đó là trường hợp của Henry Kissinger, từng được giải cùng với Lê Dức Thọ. Với ông này, giá đừng được giải, có lẽ tốt hơn.

Thành ra, với ông Trump, cậu Un, và Tống Thống Nam Hàn Moon Jae-in, dù có chia nhau Giải Nobel Hoà Bình hay không, chẳng có gì đáng quan tâm. Điều quan trọng là họ có thực sự làm nên trò trống gì cho hai miền Triều Tiên, và hoà bình thế giới không. Nếu chỉ làm trò cười mà được tặng giải, dù Giải Nobel, cũng chỉ là một thứ “Nguỵ Giải”, Fake Prize!

Chủ đích bài này không nói về ông Trump và Giải Nobel Hoà Bình, mà là liên hệ giũa ông Trump và Giải Nobel Văn Chương.

Quang cảnh Hàn Lâm Viện Thuỵ Điển họp hàng năm vào tháng 12 năm ngoái.
(Hình Jonas Ekstromer/TT News Agency, via Reuters)

“Porn President”

Chắc nhiều bạn đọc thắc mắc: Ông Trump có gì liên hệ tới Giải Nobel Văn Chương? Hàn Lâm Viện Thuỵ Điển đâu có bao giờ tặng giải cho porn artists?

Tạp chí The Atlantic, số đề ngày 03 tháng 05, 2018, tác giả Caitlin Flanagan đã gọi Tổng Thống Trump là “The First Porn President” (Đệ Nhất Tổng Thống Heo). Heo không thể làm văn chương, người có khả năng làm chuyện con heo, liên hệ là như vậy.

Trước cuộc bầu cử tổng thống tháng 11 năm 2016, người viết bài này đã nói rõ, trên báo cũng như trong phạm vi gia đình, rằng cả hai ứng cử viên đại diện hai đảng chính, là Hillary Clinton và Donald Trump đều cho thấy, qua các bằng chứng khả tín, là những người không xứng đáng với chức vụ Tổng Thống Mỹ. Do đó, không bầu cho ai cả. Sau ngày bầu cử, được biết, trong số các con, có người đã bỏ phiếu cho Donald Trump. Hỏi tại sao, người này trả lời: Đồng ý cả hai ứng cử viên đều bất xứng. Nhưng nếu bầu cho bà Hillary, sau khi đắc cử, đa số các cơ quan truyền thông có khuynh hướng cấp tiến sẽ ủng hộ bà. Một người từng làm nhiều điều sai lầm ở những địa vị trước, sẽ tiếp tục làm những sai lầm tai hại hơn ở địa vị tổng thống, nếu được dư luận nhắm mắt làm ngơ. Trường hợp này, dùng bà Hillary chặn ông Trump, bầu một người bất xứng làm tổng thống để chặn một người bất xứng khác, kẻ bất xứng vẫn lên ngôi, chẳng chặn được ai. Ngược lại, nếu dùng ông Trump chặn Hillary, sau khi đắc cử, đa số báo chí, trừ Fox News, sẽ xúm vào làm thịt ông Trump. Dù ông này không bị truất phế hay từ chức, riêng đối phó với dư luận đã mệt, sẽ không còn đủ nghị lực, nhân sự và thì giờ để gây thêm những thiệt hại quan trọng cho đất nước. Thế là, dùng một lá phiếu, đối phó được với cả hai người bất xứng.

Lập luận trên đây, hầu như đang được thực tế chứng minh là đúng. Và Đệ Nhất Tổng Thống Heo chỉ là một trong rất nhiều danh hiệu đã được báo chí dùng để gọi vị Tổng Thống thứ 45 của Hoa Kỳ.

Báo chí miệt thị ông Trump như thế, có vẻ hơi quá, nhưng không phải vô cớ. Một tháng trước cuộc bầu cử tổng thống, “Access Hollywood” công bố bản ghi âm lời đối thoại của ông Trump với Billy Bush, ông đã dùng những lời lẽ thô tục đến nỗi, sau hơn hai trăm năm long trọng ghi nhận quyền tự do ngôn luận vào hiến pháp, loại ngôn từ này vẫn bị tự kiểm duyệt trên mặt báo, như “Tôi đã cố đ. nàng. Nàng có chồng. Tôi tự động bị lôi cuốn bởi sắc đẹp — Tôi cứ hôn họ. Nó giống như nam châm. Hôn liền. Tôi không muốn đợi. Và khi bạn là một ngôi sao, họ để bạn làm thế. Bạn có thể làm mọi thứ… Chộp thẳng vào l.. họ. Bạn có thể làm mọi sự” * (Biết người ta có chồng mà vẫn cố tình xâm phạm. Rồi đặt tay trên hai cuốn Thánh Kinh trong tay vợ để tuyên thệ nhận chức tổng thống. Tổng thống gì vậy?)

Ít nhất trên nửa triệu người đã tham dự cuộc biểu tình phụ nữ chống Trump tại Washington DC, hôm 21 tháng 01, 2017
(Hình Kyodo).

Thật ra, ngoài những lời lẽ ghê rợn như thế, gọi ông Trump là Đệ Nhất Tổng Thống Heo cũng không đúng hẳn. Ông không có đóng phim con heo, chỉ cặp bồ với cô tài tử phim con heo, nghệ danh Stormy Daniels (tên thật Stephanie A. Gregory Clifford), và người mẫu tạp chí sex Playboy là Karen McDougal, rồi chi cho cô trước 130.000 và cô sau 150.000 đô la, để bịt miệng các cô trước bầu cử. Đồng thời, Giống Bill Clinton trước kia, chối bay chối biến là có liên hệ với các cô này, cho đến khi không thể chối được nữa mới chịu nhận. Nhưng vì vậy mà gọi ông Trump là Đệ Nhất Tổng Thống Heo thì không đúng. Nếu gọi các Tổng Thống Mỹ nổi tiếng về phương diện gái gú trong nửa thế kỷ qua là Tổng Thống Heo, ông Trump chỉ xứng đáng xếp vào hàng Đệ Tứ, sau các ông John Kennedy, Lyndon Johnson, và Bill Clinton.

Ba ông trên không bị gọi là Tổng Thống Heo, không bị báo chí làm thịt, vì các ông đều thuộc Đảng Dân Chủ.

Khi xắn tay áo cạo lông ông Trump, để ra vẻ công bằng, giới truyền thông cấp tiến đã đấm ngực than rằng, trước đây họ đã im tiếng, hay lên tiếng bênh vục Bill Clinton, là sai. Đáng lẽ họ đã phải thẳng tay đòi Clinton từ chức. Nói vậy quá dễ, chẳng làm Bill Clinton rụng cái lông chân nào. Còn chức đâu mà từ?

Nhưng trong khi cạo lông Trump mà vẫn nhắm mắt làm ngơ cho các con heo Dân Chủ nhởn nhơ, tiếp tục rong chơi, không thể coi được.

Từ Trump đến Weinstein

Trong một bài trên fastcompany.com, ngày 01 tháng 11, 2017, tác giả Joe Berkowitz viêt: “Chẳng có gì mới lạ về những người đàn ông có thế lực bị lên án xách nhiễu tình dục. Trong nhiều năm, chúng tôi đã thấy những tố cáo chống lại các ông ở địa vị cao nhất liên hệ tới lãnh vực của họ, như Bill O’Reilly, R. Kelly, Louis C.K., Woody Allen, Bill Cosby, Roman Polanski và dĩ nhiên cả Donald Trump, chỉ xin bắt đầu như vậy”. Điều này chứng tỏ, trước đây, báo chí thấy chuyện bậy mà làm ngơ. Nếu Trump thất cử, chắc mọi chuyện vẫn như cũ. Trump không bị tố, và chẳng có ông lớn nào bị tố.

Từ trên một năm nay, Trump và nhiều người ủng hộ ông vẫn lải nhải thắc mắc: Trong ban vận động của bà Hillary, cũng có người liên lạc với Nga, sao phiá bà không bị điều tra, chỉ chĩa mũi dùi vào phía Trump? Đó là thắc mắc thuộc loại tối dạ. Túm kẻ có tóc, ai túm kẻ trọc đầu? Rọi đèn vào bên thắng cử, ai thừa hơi sức bới móc bên thất cử?

Tố Trump là Tổng Thống Heo, tất nhiên các heo nọc danh tiếng khác cũng lần lượt xếp hàng lên thớt. Harvey Weinstein là heo Dân Chủ đầu tiên bị báo chí cấp tiến hỏi tội. So sánh với Trump, Weinstein vào hàng bậc thầy. Trump cập kè với porn stars, rồi dùng tiền bịt miệng họ, trong khi Weinstein xâm phạm thân thể ngọc ngà của toàn những siêu sao thứ thiệt.

Tổng Thống Donald Trump, trái, và tay tổ phim ảnh Harvey Weinstein. (Evan Vucci/AP | Charles Sykes/AP)

Trên LA Times (Entertainment) ngày 16 tháng 10, 2017, Loraine Ali viết: “Như Seth Meyers gần đây nêu ra, cả hai cùng là người có thế lực bị tố cáo bởi nhiều phụ nữ về tội xách nhiễu tình dục. Cả hai cùng bị ghi âm nói những điều về phụ nữ đáng lẽ đủ để bảo đảm họ không còn thể nào tiến xa hơn trong lãnh vực của mình. Cả hai cùng thành công mặc dầu sau nhiều năm có những tin đồn về tính hư tật xấu, cho đến cuối cùng, một người quán xuyến Hollywood và người kia cai quản Hoa Kỳ.

Vậy đâu là điểm nhấn? So what’s the punchline?

Điểm nhấn là giới truyền thông không làm đúng nhiệm vụ của mình. Bao che hoặc bợ đỡ người có thế lực. Đến khi chẳng đặng đừng mới ra tay. Và khi ra tay, không thể chỉ đánh một người.

Thử tưởng tượng, nếu Hillary Clinton đắc cử, liệu Harvey Weinstein có bị làm thịt? Nhiều phần chắc là không. Weinstein đã từng bị tố cáo trước kia, nhưng Công Tố Trưởng của New York thời Dân Chủ đã từ chối truy tố, “vì thiếu bằng chứng”. Nếu Trump thất cử, chẳng riêng Weinstein, nhiều con heo danh tiếng khác cũng thoát hiểm. Một nhân vật rất quan trọng của Đảng Dân Chủ. Bộ Trưởng Tư Pháp (Attorney General) của Tiểu Bang New York, Eric Schneiderman, đã phải từ chức chỉ mấy tiếng sau khi tạp chí New Yorker đăng bài tố cáo ông này về tật bạo hành phụ nữ. Trước khi công khai tố cáo, một trong những người bạn gái cũ của ông Schneiderman đã được bạn khuyên rằng không nên làm như vây, vì ông ta là một chính trị gia quá nhiều giá trị để Đảng Dân Chủ có thể mất (too valuable a politician for the Democrats to lose). Bà này đã quyết định tố cáo sau khi thấy ông Rob Porter, viên chức hàng đầu của ông Trump ở Bạch Ốc phải từ chức, vì bị tố cáo đã hành hung hai vợ cũ.

Từ Weinstein đến #MeToo

Như một trận bão lớn, một khi đã hội đủ các yếu tố tạo thành, không thể tan biến trong chốc lát. Sức tàn phá di động của nó sẽ mạnh thêm với thời gian, gây ra những thiệt hại khó lường. Không khí ngột ngạt sau Trump đắc cử tạo ra cuồng phong Weinstein, làm nẩy sinh bão #MeToo.

Phong trào “Me Too” nguyên thuỷ đã xuất hiện từ 2006, chủ xướng bởi Tarana Burke, một phụ nữ da đen, nạn nhân xâm hại tình dục, nhằm mục đích bênh vực những phụ nữ da mầu. Vì các nạn nhân thuộc thành phần thấp cổ bé miệng, không gây được tiếng vang lớn. Đến khi Harvey Weinstein bị hạ bệ vào tháng Mười 2017, nạn nhân đa số là các ngôi sao nữ nổi tiếng, đã phát động #MeToo, do một trong những nạn nhân chủ xướng, là Alyssa Milano, với sự đồng lên tiếng của các nữ tài tử nạn nhân lừng danh khác, như Rose McGowan, Asia Argento, Mira Sorvino, Ambra Battilana Guitierrez, Gwyneth Paltrow, Angelina Jolie, Reese Witherspoon, Lady Gaga…

Bão #MeToo đánh ngã nhiều cổ thụ nổi tiếng. Danh sách không đầy đủ cho tới đầu tháng Năm 2018, có vào khoảng trên một trăm nhân vật, thuộc đủ ngành.

Về điện ảnh, có: Oliver Stone, Sylvester Stalone, Dustin Hoffman, Kevin Spacey, Ben Affleck…

Về truyền thông, có: Bill O’Reilly (Fox), Glenn Thrush (NYT), Charlie Rose (PBS,CBS), Matt Lauer (NBC), Matt Zimmerman (NBC), Hamilton Fish V (New Republic), Mark Halperin (MSNBC, HBO)…

Về chính trị, có ít nhất tám nhà lập pháp liên bang và tiểu bang, như Nghị Sĩ Al Franken, Dân Biểu John Conyers, Chủ Tịch Hạ Viện bang Kentucky Jeff Hoover…

#MeToo không chỉ tàn phá ở Mỹ, còn gây ảnh hưởng cả ở châu Âu. Cuối tháng Mười năm ngoái, Sir Michael Fallon, Bộ Trưởng Quốc Phòng trong Chính Phủ Anh đã phải từ chức, vì lời tố cáo sờ đầu gối nữ ký giả trong một bữa tiệc, tuy sự việc xẩy ra từ 15 năm trước.

Từ Tây Âu, #MeToo lan tới Bắc Âu, không tránh cả những nơi cực kỳ nghiêm túc, kín cổng cao tường, như Viện Hàn Lâm Thuỵ Điển; một cơ chế uy tín với trên hai trăm năm lịch sử, nơi hàng năm lựa chọn và phát giải Nobel Văn Chương.

Cho đến đầu tháng Năm 2018, Viện vẫn giữ ý định sẽ phát giải năm nay như thường lệ. Nhưng ngày Thứ Sáu 04 tháng 05, Viện bất ngờ loan báo hoãn giải năm nay, và sẽ phát hai giải vào năm tới. Từ khi được thành lập năm 1901 tới nay, đã có bảy năm không phát giải Văn Chương, vào các năm 1914, 1918, 1940, 1941, 1942, 1943, vì hai cuộc Thế Chiến, và vào năm 1935, không biết rõ lý do. Đồng thời, cũng có bảy lần không phát giải, vào các năm 1915, 1919, 1925, 1926, 1927, 1936, và 1949, vì không có người xứng đáng. Tuy nhiên, không lần nào bị trục trặc vỉ chuyện tai tiếng như năm nay.

Heo văn chương nghệ thuật

Tháng 11 năm ngoái, vào lúc #MeToo đạt cao độ ở Mỹ, tờ nhật báo Thuỵ Điển Dagens Nyheter loan tin 18 phụ nữ tố cáo họ đã bị tấn công tình dục bởi một nhân vật nổi tiếng trong giới văn học nghệ thuật, là Jean-Claude Arnault, một cựu nhiếp ảnh gia, công dân Thuỵ Điển gốc Pháp, sinh quán Marseille. Ông này gần gũi với Viện tới nỗi tự xưng mình là viện sĩ thứ 19, trong khi Viện chỉ có 18 thành viên. Ông là chồng của một thành viên, thi sĩ Katarina Frostenson.

Cùng tuổi Bính Tuất (1946) với Donald Trump và Bill Clinton, ông nổi tiếng về những hành vi không đẹp với phụ nữ từ trên vài chục năm trước. Từng bị tố cáo từ năm 1996, nhưng cũng như Weinstein bên Mỹ, ông không bị truy tố ra toà, “vì thiếu bằng chứng”, và thời hiệu bị triệt tiêu. Bây giờ, do ảnh hưởng #MeToo, ông hết nơi ẩn náu, bà cũng bị vạ lây.

Ngoài tư cách thành viên Hàn Lâm Viện, bà Frostenson còn cùng chồng Arnault làm chủ Forum, một câu lạc bộ văn hoá nổi tiếng tại Thủ Đô Stockholm, nơi trưng bầy, đọc và trình diễn các tác phẩm nghệ thuật, với sự tham dự của các nhân vật danh tiếng, kể cả khôi nguyên Giải Nobel. Ông bà bị tố cáo nhận trợ cấp thường xuyên từ quỹ Hàn Lâm Viện, một hình thức tham nhũng vì xung khắc lợi ích. Hàn Lâm Viện đã cắt đứt mọi liên hệ, và Forum đã đóng cửa. Ông bà còn bị tố đã tiết lộ danh tính nhiều người trúng giải Nobel trước khi công bố chính thức, trong số này có Bob Dylan năm 2016, và Harold Pinter năm 2005. Riêng ông mới đây còn bị tố đã cả gan “bốc hốt” cả công chúa Victoria, người sẽ nối ngôi trở thành nữ hoàng. Tất nhiên ông Arnault phủ nhận tất cả những lời tố cáo, trong khi luật sư của ông là Björn Hurtig, có luận điệu giống hệt Donald Trump: Arnault đã trở thành “nạn nhân của một vụ săn phù thuỷ” (“the victim of a witch hunt”).

Katarina Frostenson và chồng Jean-Claude Arnault,
(Hình David Sica/Stella pictures)

Gần đây, lần đầu tiên trong lịch sử, một nữ thành viên Hàn Lâm, bà Sara Danius, đã được bầu vào địa vị Thư Ký Thường Trực, chức vụ điều hành cao nhất của Viện. Bà này đã cho mở điều tra để làm sáng tỏ và sửa chữa những việc làm thiếu minh bạch. Bước đầu cố gắng này đưa tới phiên họp thảo luận việc truất phế bà Frostenson. Nhiều thành viên không chịu, bênh vực bà này, rằng bà không phải chịu trách nhiệm về những việc làm xấu của chồng. Đồng thời, chỉ trích bà Danius đã có quyết định sai lầm.

Ngày 06 tháng 04, 2018, ba thành viên ban tuyển chọn người được Giải Nobel từ chức để phản đối, gồm cựu Thư Ký Thường Trực Hàn Lâm Viện, ông Peter Englund, tiền nhiện của bà Danius, cùng các ông Klas Östergren và Kjell Espmark.

Một thành viên phía đa số, ông Anders Olsson, nói với giới truyền thông rằng “chúng tôi đi tới kết luận là không ai bị trục xuất. Những người từ chức có quan điểm khác. Họ ở phe thiểu số và tôi nghĩ rằng đó là lý do chính họ ra đi”.

Trên nguyên tắc, thành viên có nhiệm kỳ suốt đời, thành ra, từ chức chỉ có nghĩa bỏ trống cái ghế của mình, một hình thức tẩy chay tham dự sinh hoạt Viện.

Tình trạng chia rẽ căng thẳng tới nỗi, đi từ chỗ những mâu thuẫn giữa các thành viên của Viện vốn chỉ diễn ra kín đáo trong phòng họp, nay được phơi bầy trên báo, trên mạng, khiến uy tín của một cơ chế uy tín hàng đầu bị thương tổn nặng nề. Một tuần sau, ngày 12 tháng 04, bà Frostenson phải rút lui, và sau một phiên họp khẩn cấp kéo dài ba tiếng vào đêm Thứ Năm, sáng sau, 13 tháng 04, bà Danius phải từ chức Thư Ký Thường Trực. Địa vị này được tạm thời thay thế bởi thành viên Anders Olsson, nhà văn, giáo sư văn chương, người đã chê các thành viên từ chức vì bất đồng quan điểm.

Bà Sara Danius nói với báo chí bà mất tin tưởng vào Viện Hàn Lâm Thuỵ Điển
(Hình Jonas Ekstromer)

Điều mỉa mai là, vụ tai tiếng bùng nổ do vài chục phụ nữ tố cáo hành vi đồi bại của một ông thân cận với Viện, đưa tới hậu qủa hai thành viên phụ nữ của Viện là nạn nhân, bà Frostenson và bà Danius. Dư luận phàn nàn là “phụ nữ được tạo ra để bưng bô cho những thói xấu của đàn ông”. (women were being made to carry the can for male misbehavior). Khả năng giải quyết nội vụ của Viện đưa tới thắc mắc: Giá trị thẩm định của họ đối với người được chọn là khôi nguyên văn chương hàng năm như thế nào?

Truyền thống và tệ đoan

Sau khi mất chức Thư Ký Thường Trực, bà Danius tuyên bố với báo giới Thuỵ Điển sáng 13 tháng 04, rằng “Tất cả truyền thống không đáng để bảo tồn” (All traditions are not worth preserving). Kêu gọi Viện coi đạo đức là ưu tiên, thông báo và trừng phạt những tố cáo về hạnh kiểm, chống thói lạm quyền và coi thường phụ nữ của phái nam, bà nói “Quan tâm về di sản không có nghĩa là kiêu căng và cách biệt xã hội nói chung” (Caring for a legacy must not mean an arrogance and distance to society at large)

Vì vụ khủng hoảng, từ 18 người, Viện chỉ còn 10 thành viên thực sự hoạt động. Thứ Sáu, 04 tháng 05, Viện ra thông báo hoãn giải năm nay tới sang năm. “Đi tới quyết định này vì Viện bị giảm trong hiện tại và lòng tin vào Viện của công chúng bị sa sút”. Trong khi ấy, Thư Ký Thường Trực tạm thời tuyên bố: “Chúng tôi thấy cần thiết phải đủ thì giờ phục hồi niềm tin của công chúng…, trước khi có thể loan báo khôi nguyên kế tiếp. Làm vậy vì sự tôn trọng đối với các khôi nguyên văn chương trong quá khứ và tương lai, với Cơ sở Nobel và công chúng”.

Người biểu tình, đa số là phụ nữ, tập trung bên ngoài Hàn Lâm Viện Thuỵ Điển ở Stockholm, ngày 19-04, 2018, đề ủng hộ bà Danius
(Hình Fredrik Persson/EPA)

***

Không nhờ bà Hillary. Cũng không cần đợi vị nữ tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ để hoàn thành cuộc cách mạng nâng cao nhân phẩm phụ nữ. Chính Donald Trump đã làm được điều kỳ diệu này. Một cách cụ thể, ông đã tạo được hai thành tích ngoạn mục:

Thứ nhất, chặn được Hillary trở thành Tổng Thống. Tránh cho nước Mỹ một tai hoạ. Những ai còn lưu luyến Hillary, hãy nhìn vào sự thật: Không thắng nổi một đối thủ như Donald Trump, làm sao đủ khả năng cai trị nước Mỹ?

Thứ nhì, Donald Trump đã vô cùng xuất sắc đóng đúng vai trò giọt nước làm tràn ly. Qua lời nói việc làm không cần che đậy, đóng kịch, một Hoàng Đế cởi truồng lộ nguyên hình hài trong bộ áo truyền thông trong suốt, người nhiều máu khôi hài cười thoả thích, người chín chắn che mặt trầm tư, xét lại chính mình. Phải làm gì?

Tiếng vang của hàng triệu người trong Women’s March ở Washington DC đầu năm 2017, đã lan tới, và vọng lại từ Stockholm đầu Xuân 2018.

————

* Trump: I did try and fuck her. She was married.

I’m automatically attracted to beautiful — I just start kissing them. It’s like a magnet. Just kiss. I don’t even wait. And when you’re a star, they let you do it. You can do anything.

Bush: Whatever you want.

Trump: Grab ’em by the pussy. You can do anything.

__._,_.___

Posted by: Truc Chi

Wednesday, 23 May 2018

Gởi các bạn thích đọc sách

---------- Forwarded message ----------

Gởi các bạn thích đọc sách

Thời chúng tôi còn học Trung học, tức dưới thời Tổng thống Ngô Đình Diệm, sách tiếng Việt ít nên muốn thi đậu bắt buộc phải dùng sách tiếng Pháp, như Toán hình học, Toán đại số, Toán vật lý… Học lớp Đệ tứ (lớp 9 bây giờ) mà làm hết cuốn Toán Hình học và Đại số của Réunion de Professeurs gồm 1.144 bài thì nhất, đi thi trung học chắc ăn như bắp.

Thời ấy các tiệm sách lớn như Khai Trí chẳng hạn không có nhân viên bảo vệ mặc đồng phục ngồi gác ở cửa như bây giờ, mà có các nhân viên giả làm khách hàng, trông nom, ngăn chặn những người muốn ăn cắp sách.

Buổi sáng hôm ấy, cậu học sinh này cứ lang thang mở coi hết cuốn này đến cuốn khác ở chỗ các giá sách tiếng Pháp. Việc lấm lét nhìn tới nhìn lui của cậu bé khiến nhân viên trông coi khu sách tiếng Pháp nghi ngờ. Lúc cậu đi ra, họ giữ lại, sờ ngực áo cậu và lôi ra một cuốn Toán Hình học và Đại số của Réunion de Professeurs quý giá đã nói ở trên.

– Tại sao cậu ăn cắp sách?

Cậu bé tái mặt không nói nên lời. Chiếc phù hiệu trên ngực áo cậu cho biết cậu học trường Pétrus Ký, một trong bốn trường trung học công lập lớn nhất rất nổi tiếng tại Sài Gòn lúc bấy giờ: Gia Long, Trưng Vương, Pétrus Ký, Chu Văn An.

– Hừ, học sinh trường Pétrus Ký mà ăn cắp sách! Tôi gọi cảnh sát đến bắt để cậu chừa cái thói đó đi!

Họ lôi cậu bé tới chỗ quầy thâu tiền của cô thâu ngân viên, nhờ cô giữ cậu giùm rồi đi gọi cảnh sát. Cậu bé sợ hãi khóc như mưa như gió:

– Lạy chị, nhà em nghèo không có tiền mua sách, chị nói với chú ấy tha cho em đừng gọi cảnh sát…

Cậu bé khóc quá khiến cô thâu ngân viên cũng thấy mủi lòng:

– Ba má em làm gì mà nghèo?
– Ba em chết, má em quét chợ An Đông…
– Mẹ quét chợ An Đông mà con học Pétrus Ký? Em học đến đâu rồi?
– Dạ thưa quatrième année. Chị tha cho em, nếu cảnh sát bắt, đưa giấy về trường em bị đuổi học tội nghiệp má em…
– Các em quen với tiếng Pháp lắm phải không?
– Dạ.
– Bởi vậy nên mới lấy trộm sách Pháp. Bằng bấy nhiêu mà đã học lớp Đệ tứ, sắp thi Trung học là giỏi lằm. Nhưng chú ấy đã đi gọi cảnh sát thì biết làm sao…

Cậu bé sợ quá lại khóc…
Từ đầu đến giờ có một ông đã lớn tuổi, ăn mặc lịch sự vẫn đứng theo dõi câu chuyện. Thấy cô thâu ngân nói thế, ông bảo cô ta:
– Thôi được, cuốn sách giá bao nhiêu để tôi trả tiền. Học trò nghèo mà, lấy một cuốn sách, lỡ bị đuổi học tội nghiệp…

Cô thâu ngân viên chưa biết giải quyết thế nào thì đúng lúc đó ông Nguyễn Hùng Trương, chủ nhà sách mà mọi người vẫn gọi là ông Khai Trí, từ ngoài đi vô. Thấy chuyện lạ, ông dừng lại hỏi chuyện gì. Cô thâu ngân viên thuật lại sự việc và ông khách cũng đề nghị trả tiền như ông đã nói với cô thâu ngân. Ông Khai Trí cầm cuốn sách lên coi sơ qua rồi nói:

– Phải học trò giỏi mới dùng tới cuốn sách này chứ kém không dùng tới. Cám ơn lòng tốt của ông nhưng để tôi tặng cậu ta, không lấy tiền và sẽ còn giúp cậu ta thêm nữa…

Ông trao cuốn sách cho cậu bé, thân mật vỗ vai khuyên cậu cố gắng học hành rồi móc bóp lấy tấm danh thiếp, viết vài chữ, ký tên và đưa cho cậu:

– Từ nay hễ cần sách gì cháu cứ đem danh thiếp này đến đưa cho ông quản lý hay cô thâu ngân, cô ấy sẽ lấy cho cháu. Ngày trước bác cũng là học sinh trường Pétrus Ký mà…

Ông bắt tay, cám ơn ông khách lần nữa rồi đi vào trong.

Ba năm sau, nghe nói cậu bé đậu xong Tú tài phần II, được học bổng du học nước ngoài, hình như sang Canada.

Thời gian qua đi. Một năm sau biến cố lịch sử 1975, nhà sách Khai Trí bị tịch thu, mới đầu người ta đặt tên là nhà sách “Ngoại văn”, sau đó đổi thành nhà sách “Fahasa” (viết tắt của 3 chữ “Phát hành sách”), hiện nay lại đổi lần nữa thành nhà sách “Sài Gòn”. Hồi ấy nhà sách Khai Trí là nạn nhân của nạn hôi của, đốt phá, sách vở tung toé khắp nơi từ trong nhà sách ra ngoài đường, nhiều người đã chính mắt chứng kiến cảnh ấy trong nỗi bất lực… Kho sách 60 tấn bị tiêu hủy.

Ông Khai Trí bị đi cải tạo vì tội “biệt kích văn nghệ”. Sau khi được thả, ông sang định cư bên Hoa Kỳ. 10 năm sau, ông ở Mỹ về Việt Nam một lần nữa, mang theo hy vọng làm được một chút gì cho đất nước. Ông đã mang về 2.000 đầu sách để tiếp tục làm văn hoá. Sách bị tịch thâu với lý do: in trước 75. Phần lớn sách bị tịch thâu là các loại sách Học Làm Người, báo chí quý hiếm trước 1954, như bộ Loa rất nổi tiếng.. Sách ông mang về ai cũng biết là sách về giáo dục, sách hiền, sách tốt cả. Mà dại gì ông mang sách dữ, mà làm gì kiếm ra đâu được sách dữ. Nó chỉ có một cái tội: Tội đã in trước 1975…Ông đau lòng vì sách, ôm đơn đi kiện. Kết cục chẳng đi đến đâu. Ông buồn bã nói:

– Chắc… năm 3.000 thì họ trả…

Ông mất năm 2005 tại Sài Gòn. Trước khi ông mất, người ta đã “không quên” đặt tên ông cho một con phố nhỏ (!?!). Một buổi chiều, người ta thấy một “ông già” khoảng ngoài 70 tuổi, ăn mặc theo lối Việt kiều, đứng ngắm trước cửa nhà sách Sài Gòn với nét mặt buồn buồn rồi bước vào hỏi thăm các cô bán sách về ông Khai Trí, các cô nói hình như ông đã mất cách đây đến hàng chục năm. “Ông già Việt kiều” lại ra đứng ngắm trước cửa tiệm sách hồi lâu, lấy khăn giấy lau nước mắt, chắp tay hướng lên trên trời khẽ vái ba vái rồi đi. Không ai biết ông ta là ai cả…

__._,_.___

Posted by: "Patrick Willay"

Tuesday, 22 May 2018

Tỵ nạn và di dân

----- Forwarded message -----

From: Thanhlam Le <t>

Cc: >

Sent: Tuesday, 22 May 2018, 8:53:28 am AEST

Subject: Fwd: Fw: KÍNH XIN TIẾP TAY PHỔ BIẾN

Thưa Quý Vị,

Xin giới thiệu bài viết sâu sắc của BS Trần văn Tích phân biệt giữa '' Tỵ
nạn VC '' với '' Kiều dân Nhập cư ''.

Người kiều-dân nhập-cư có thể trở về thăm quê hương mình trong khi
Người Tỵ Nạn Chính Trị VC lại trở về du lịch VN, đúng là một sự trái khoáy
rất khó thông cảm.
Người chạy đi tỵ nạn VC vì sợ bị nguy hiểm cho tính mạng, đằng này lại
trở về VN du hí vui vẻ vẫn bình an, thì đâu cần sự bảo vệ của quốc gia
giúp mình nữa. Như thế có nghĩa là '' tỵ nạn dzỗm '' sao !

Quý Vị nghĩ sao, chúng ta có nên làm một cuộc bàn thảo cho ra lẽ ??

Thanh Lam

___________________

From: Tich Tran <>

Sent: Monday, May 21, 2018, 11:04:23 AM GMT+2

Tỵ nạn và di dân

Trần Văn Tích

Công luận hay giới truyền thông có thể vô tình đánh lộn sòng giữa hai khái niệm “tỵ nạn“ và “di dân“ nhưng thật ra thì giữa hai từ ngữ này có sự khác nhau rất lớn và không phân biệt giữa chúng có thể gây khó khăn rất nhiều cho những người tỵ nạn hay những người xin tỵ nạn. Tuy nhiên cũng có những tình huống do toan tính chính trị bẩn thỉu, người ta tự phủ nhận tư thế tỵ nạn và tự khoác cho mình cái áo di dân. Đó là trường hợp một số người Việt Nam tỵ nạn cộng sản.

Mesut Özil và Ilkay Gündogan

Đội tuyển túc cầu quốc gia Đức đang chuẩn bị hàng ngũ nhằm tham gia giải vô địch thế giới vào tháng sáu sắp tới sẽ diễn ra tại Nga thì xảy ra vụ Özil và Gündogan. Đây là hai cầu thủ của đội tuyển quốc gia Đức gốc Thổ nhĩ kỳ thuộc thế hệ thứ ba. Ông bà của họ đến Đức với tư cách thợ khách vào những năm nền kinh tế Đức thiếu nhân công trầm trọng. Cả hai đều sinh đẻ ở Gelsenkirchen, một thành phố công nghệ thuộc tiểu bang Nordrhein Westphalen; Özil sinh năm 1988, Gündogan sinh năm 1990. Là hai cầu thủ của đội tuyển quốc gia Đức đương nhiên họ có quốc tịch Đức và mang thông hành Đức. Tuy nhiên Gündogan còn mang thêm quốc tịch Thổ, do đó khi tặng Tổng thống Thổ nhĩ kỳ Recep Tayyip Erdogan chiếc áo cầu thủ đội tuyển Manchester City của mình, anh ta viết lên áo dòng chữ Thổ Sayin Cumhurbaskanim'a Saygilarimla mà báo chí Đức dịch thoát là “Kính tặng Tổng thống của tôi, Trân trọng“. Về phần mình, Özil tặng Tổng thống Thổ chiếc áo cầu thủ đội tuyển Arsenal. Cả hai đội tuyển đều là đội hạng nhất của Liên đoàn Bóng tròn Anh quốc. Sự việc diễn ra do sắp xếp của các nhân viên tháp tùng Erdogan khi ông ta công du vận động bầu cử tại thủ đô London. Hình ảnh hai cầu thủ tươi cười vui vẻ đứng cạnh Erdogan tạo nên một làn sóng tranh cãi gay gắt trong công luận Đức. Đa số tỏ vẻ bất bình. Chủ tịch Hiệp hội Túc cầu Đức quốc Reinhard Grindel cho rằng Özil và Gündogan đã để cho phe Thổ lợi dụng vào mục đích tuyên truyền. Riêng huấn luyện viên cấp quốc gia Joachim Löw thì tỏ ra có chút xíu thông cảm với những cầu thủ đội tuyển quốc gia nguyên gốc di dân và phát biểu rằng trong lồng ngực họ lắm khi có đến hai trái tim đang đập. Ngày 19.05, hai cầu thủ được Tổng thống Đức Steinmeier tiếp kiến theo lời thỉnh cầu của họ. Sau buổi gặp gỡ, Tổng thống Cộng hoà Liên bang Đức bày tỏ sự thông cảm đối với hai công dân gốc di dân. Tổng thống phát biểu : “Heimat gibt es auch im Plural.“ (Quê hương cũng có thể có số nhiều) và “Ein Mensch kann mehr als eine Heimat haben und neue Heimat finden“ (Một người có thể có nhiều hơn một quê hương và có thể tìm được quê hương mới).

Qui chế tỵ nạn và qui chế di dân

Lưu vong là một hiện tượng bất thường trong lịch sử nhân loại. Người ta có thể bỏ nước ra đi vì nhiều nguyên nhân và trong nhiều hoàn cảnh nhưng chỉ có người tỵ nạn mới có qui chế được định nghĩa rõ rệt và được công pháp quốc tế bảo vệ¹. Người tỵ nạn sống ngoài quê cha đất tổ vì sợ bị khủng bố, bị ngược đãi, bị bạo hành, bị đàn áp, bị theo dõi, bị rình rập, bị canh chừng, bị trù dập, bị kỳ thị, bị gây sự v.v... Trật tự công cộng trong đó họ từng quen sống bỗng dưng bị đảo lộn, do đó phải có biện pháp bảo vệ quốc tế đối với đương sự. Bản thân họ lâm nguy cho nên họ phải vượt biên vuợt biển để đi tìm an ninh. Họ được hưởng qui chế dành riêng cho mình vì nếu họ trở về nguyên quán thì sinh mệnh họ bị đe dọa nặng nề. Từ chối cấp cho họ quyền tỵ nạn có nghĩa là tuyên bố họ bị kết án tử hình.

Trên bình diện quốc tế không có định nghĩa pháp lý thống nhất đối với từ ngữ “di dân“, trái ngược với từ ngữ “tỵ nạn“. Nhiều khi người ta sử dụng từ “di dân“ với hàm nghĩa bao gồm cả người tỵ nạn, ví dụ khi thiết lập những tài liệu thống kê toàn cầu về di dân (migrations internationales). Công pháp quốc tế thường xem hiện tượng di dân là một quá trình tự nguyện, chẳng hạn trường hợp một kẻ vượt biên giới sang quốc gia khác vì mưu tìm triển vọng kinh tế khả quan hơn. Có khi di dân xa rời quê hương vì đi kiếm công ăn việc làm, vì xuất ngoại du học, vì đoàn tụ gia đình hay vì những lý do khác. Di dân cũng có thể lên đường ra nước ngoài vì muốn tránh thiên tai, vì muốn thoát nghèo đói. Những hạng người đó thuờng không được xem là dân tỵ nạn. Họ không hề sống hoàn cảnh tỵ nạn. Người tỵ nạn hay người xin tỵ nạn lâm vào hoàn cảnh cực kỳ khắc nghiệt : đương sự không hề được bảo đảm an toàn bản thân một khi quay trở lại cố hương. Xin tỵ nạn – nếu hội đủ điều kiện pháp định để xin tỵ nạn – là một nhân quyền phổ quát. Cho nên Cao ủy Tỵ nạn Liên Hiệp Quốc luôn luôn phân biệt dứt khoát giữa “tỵ nạn“ và “di dân“. Theo UNHCR, un individu est réfugié par manque de protection de son pays d'origine, một người là tỵ nạn vì thiếu bảo đảm an ninh từ phía quốc gia cội nguồn².

Áp dụng vào thực tế

Hai cầu thủ Đức gốc Thổ là những di dân. Tổ tiên của họ đến Đức để kiếm công ăn việc làm. Họ không những có quyền trở về Thổ một cách an toàn mà họ hầu như còn có quyền ủng hộ Tổng thống đương nhiệm của Thổ. Thậm chí họ còn mang hai quốc tịch nghĩa là họ có thể, nếu muốn, tham gia các cuộc bầu cử do quốc gia gốc gác của họ tổ chức.

Người tỵ nạn Việt Nam khác hẳn. An toàn bản thân của chúng ta không được quốc gia cội nguồn của chúng ta bảo đảm và vì thế, cộng đồng nhân loại chấp nhận cấp cho chúng ta qui chế tỵ nạn. Do đó chúng ta phải tránh những hành vi mâu thuẫn với tư thế tỵ nạn, chúng ta phải tự giác không làm những việc phủ nhận căn cuớc tỵ nạn.

Gửi thư ngỏ, dâng kiến nghị cho những tên đầu sỏ Việt cộng là chuyện vô ý thức vì chính lũ chúng nó đã xô đây chúng ta vào hoàn cảnh ly hương tỵ nạn.. Mang căn cước tỵ nạn mà trở về bản quán là tự mình xé thẻ căn cước tỵ nạn. Khi gia đình chúng tôi mới đến Tây Đức xin tỵ nạn cộng sản và được gọi là Indochinaflüchtlinge, người tỵ nạn Đông dương; chúng tôi được cấp thẻ thông hành và trên thẻ thông hành ghi rõ ràng “có giá trị đối với tất cả các quốc gia ngoại trừ Việt Nam“.

Lại nữa, từ thế đứng của người không chấp nhận độc tài đảng trị, mang căn cước của người đấu tranh cho tự do dân chủ, người Việt hải ngoại tỵ nạn cộng sản không thể vong thân đổ tiền đổ của vào túi bạc của chế độ Việt cộng. Không thể đổ tiền đổ của vào cái túi đó để cho kẻ thù phung phí xa xỉ xây bệnh viện riêng cho cán bộ chóp bu ở trung ương và ở các tỉnh, để cho chúng huênh hoang tàn nhẫn tổ chức ăn mừng năm mươi năm thảm sát Mậu Thân. Không về thăm quê hương chừng nào quê hương còn quằn quại dưới gót giày chà đạp nhân phẩm, không tiếp tay cung cấp tài chánh kinh tế chừng nào giặc cộng còn lộng hành; đó là vấn đề nguyên tắc do hoàn cảnh tỵ nạn qui định. Trên nguyên tắc và theo nguyên tắc, người ta không làm bất cứ điều gì trực tiếp hay gián tiếp mang lại lợi ích cho đối tượng mà người ta chống đối. Vấn đề thực ra chẳng có gì mới nhưng gặp dịp thì cứ phải nêu ra.

20.05.2018

----- Forwarded message -----

From: Thanhlam Le <>

Sent: Tuesday, 22 May 2018, 8:53:28 am AEST

Subject: Fwd: Fw: KÍNH XIN TIẾP TAY PHỔ BIẾN

Thưa Quý Vị,

Xin giới thiệu bài viết sâu sắc của BS Trần văn Tích phân biệt giữa '' Tỵ
nạn VC '' với '' Kiều dân Nhập cư ''.

Quý Vị nghĩ sao, chúng ta có nên làm một cuộc bàn thảo cho ra lẽ ??

Thanh Lam

________________________________

From: Tich Tran <>

Sent: Monday, May 21, 2018, 11:04:23 AM GMT+2

Tỵ nạn và di dân

Trần Văn Tích

Mesut Özil và Ilkay Gündogan

Qui chế tỵ nạn và qui chế di dân

Lưu vong là một hiện tượng bất thường trong lịch sử nhân loại. Người ta có thể bỏ nước ra đi vì nhiều nguyên nhân và trong nhiều hoàn cảnh nhưng chỉ có người tỵ nạn mới có qui chế được định nghĩa rõ rệt và được công pháp quốc tế bảo vệ ¹. Người tỵ nạn sống ngoài quê cha đất tổ vì sợ bị khủng bố, bị ngược đãi, bị bạo hành, bị đàn áp, bị theo dõi, bị rình rập, bị canh chừng, bị trù dập, bị kỳ thị, bị gây sự v.v... Trật tự công cộng trong đó họ từng quen sống bỗng dưng bị đảo lộn, do đó phải có biện pháp bảo vệ quốc tế đối với đương sự. Bản thân họ lâm nguy cho nên họ phải vượt biên vuợt biển để đi tìm an ninh. Họ được hưởng qui chế dành riêng cho mình vì nếu họ trở về nguyên quán thì sinh mệnh họ bị đe dọa nặng nề. Từ chối cấp cho họ quyền tỵ nạn có nghĩa là tuyên bố họ bị kết án tử hình.

Áp dụng vào thực tế

20.05.2018

__._,_.___

Posted by: tuyen do

Monday, 21 May 2018

Hãy Nói Lời Dịu Ngọt

Bạn ơi!

Thế giới ngày hôm nay do kỹ nghệ hóa, do cơ khí phát triển, cho nên con người đang phải đối đầu với nạn NOISE POLUTION tức bị Ô NHIỄM TIẾNG ĐỘNG.

Buổi sáng ra chúng ta đã phải nghe tiếng ồn ào của xe cộ, của tiếng máy bay gầm thét, tiếng còi hụ, tiếng rú của xe cảnh sát, xe cứu thương, tiếng nhạc xập xình trên đường phố.

Tại thành phố của chúng tôi, các người Da Đen và người Mễ Tây Cơ thích mở nhạc thật lớn trên đường phố khiến bạn giật mình.

Vào công sở chúng ta phải nghe tiếng chuông điện thọai rung lên từng hồi.

Thậm chí lúc rong chơi, giải trí, trong khi ăn uống, trong phòng ngủ…chúng ta cũng còn bị réo gọi bởi tiếng điện thọai cầm tay.

Vào nhà máy, công trường chúng ta đinh tai, nhức óc vì tiếng sắt thép va chạm, đay nghiến.

Vào trại giam chúng ta kinh hãi vì tiếng quát tháo phạm nhân của giám thị.

Vào những khu lao động chúng ta bùi ngùi vì tiếng vợ chồng, anh em, hàng xóm láng giềng chửi bới, la mắng nhau.

Ra ngòai chợ chúng ta đau lòng vì những tiếng bấc, tiếng chì, tiếng đanh đá, tiếng hằn học, tiếng thô lỗ, tiếng kèn cựa, tiếng kèo nài vì miếng cơm manh áo.

Vào quán nhậu, bia ôm, cà-phê ôm chúng ta ngán ngẩm vì những lời “ đầu môi trót lưỡi”, những tiếng “thiếu văn hóa”.

Vào siêu thị, nhất là siêu thị Việt gốc Hoa ở Mỹ chúng ta rầu rĩ bởi những loại nhạc “mèo kêu” rên rỉ, khóc than, kêu gào quá mức.

Buổi tối trở về với mái ấm gia đình chưa chắc chúng ta đã được yên vì những người thân yêu nhất có thể trút lên đầu chúng ta những căng thẳng, cực nhọc, ẩn ức của đời sống bằng những lời cằn nhằn, phiền trách.

Vào các diễn đàn chúng ta phải đọc những lời lẽ thô tục, chửi bới, chụp mũ, vu cáo, kết tội, mạ lỵ làm chúng ta sững sờ làm đầu óc chúng ta khô cứng.

Bạn ơi!

Con người không chết vì Ô NHIỄM TIẾNG ĐỘNG nhưng sẽ HÓA ĐIÊN vì ô nhiễm tiếng động. Khi hóa điên, con người có thể làm những chuyện kinh thiên động địa.

Một trong những thứ “tiếng động ” có thể gây khổ đau ghê gớm cho con người – đó là Lời Nói. Theo lời dạy của Đức Phật thì Thân- Khẩu-Ý là ba cội nguồn gây nhiều ác nghiệp, trong đó Lời Nói (Khẩu Nghiệp) là nặng nhất.

-Một lời sàm tấu có thể khiến ba tộc họ bị tru di.

-Một lời nói du nịnh tâu lên vua có thể làm mất nước.

-Một lời nói đâm thọc có thể khiến bạn thân trở thành kẻ thù.

-Một lời nói bông đùa có thể phá vỡ hạnh phúc của người ta. Thí dụ hai người đang ngồi nhậu, một người bị vợ gọi về. Thay vì nói, “Bạn/anh/ông nên về đi cho bà ấy/chị ấy vui.” lại nói, “Bộ mày sợ vợ à!” thế là ông kia về nhà lấy dao đâm vợ chết để chứng tỏ mình không sợ vợ. Ôi, lời nói bông đùa vô ý thức vô cùng nguy hiểm. Nó giống như một viên thuốc độc, một trái phá!

-Một lời nói bông đùa không khéo hoặc vô tình có thể biến tiệc nhậu hay cuộc họp khóa, họp bạn trở thành cuộc cãi vã, đâm chém. Bạn bè từ đó không còn nhìn mặt nhau!

- Một lời nói khéo léo đánh trúng tâm lý có thể khiến người ta bị lừa gạt.

-Một lời làm chứng gian khiến người ngay mắc vòng tù tội.

-Một lời báo cáo gian dối của mật báo viên có thể khiến kẻ thiện lương bị bắt giữ, tra tấn, thủ tiêu, giết hại. Nếu trong thời kỳ chiến tranh thì một ngôi làng, một thị trấn có thể bị hủy diệt vì bom đạn.

-Một lời tiên tri, sấm truyền vu vơ về Ngày Tận Thế, có thể khiến nhân loại hoang mang, lo sợ từ đời này sang đời khác.

-Một lời tuyên bố thiếu trách nhiệm, nông nổi của một kẻ có quyền thế có thể gây bạo động khắp thế giới.

-Một lời nói phóng túng có thể gây băng hoại xã hội, nếu kẻ nói đó đang là người được công chúng mến chuộng.

-Một lời tố cáo man trá trên báo chí, diễn đàn có thể làm một công ty phá sản, danh dự của một gia đình hay cá nhân hoen ố.

Bạn ơi,

Khi bạn mắng nhiếc, chửi rủa, kết tội, vu cáo người ta, bạn đừng tưởng những lời đó sẽ qua đi như một cơn gió thoảng.

Không bạn ơi! Những lời đó sẽ thấm vào làn da, sớ thịt, sẽ làm họ tủi nhục và ghi nhớ mãi khôn nguôi, và sẽ nuôi dưỡng lòng thù hận.

Cho nên bạn ơi,

Đừng nói lời gian tà mà nói lời Chánh Ngữ.

Đừng nói lời cay đắng mà nói lời dịu ngọt.

Đừng nói lời nhức óc mà nói lời êm tai.

Đừng nói lời bi ai mà nói lời tin tưởng.

Đừng nói lời hất hủi mà nói lời chở che.

Đừng nói lời nặng nề mà nói lời xây dựng.

Hãy nói lời tôn trọng, đừng nói lời rẻ khinh.

Đừng nói lời chụp mũ mà nói lời giải oan.

Đừng nói lời gian ngoan mà nói lời đôn hậu.

Đừng nói lời kết tội mà nói lời Từ Bi.

Đừng nói lời hồ nghi mà nói lời cẩn trọng.

Đừng nói lời ghét bỏ mà nói lời ngợi ca.

Đừng nói lời Quỷ Ma mà nói lời Trí Tuệ.

Đừng nói lời chia rẽ mà nói lời đòan viên..

Đừng nói lời xỏ xiên mà nói lời sáng tỏ

Đừng nói lời đấu tố mà nói lời từ tâm.

Đừng nói lời du côn mà nói lời huynh đệ.

Đừng nói lời lừa mị mà nói lời chân chất.

Đừng nói lời dao búa mà nói lời ôn hòa.

Đừng nói lời gian tà mà nói lời chân chính.

Đừng nói lời cay nghiệt mà nói lời thảo thơm.

Đừng nói lời cuồng điên mà nói lời khiêm tốn.

Đừng nói lời đau đớn mà nói lời hòa vui.

Bạn ơi!

Khi nói lời dịu êm miệng lưỡi ta ngọt ngào, đôi mắt ta cảm thông, lỗ tai ta lắng nghe, trái tim ta rộng mở, trí tuệ ta bao la, thân thể ta nhẹ nhàng. Khi đó ta là hiện thân của Mẹ Hiền Quán Thế Âm Bồ Tát.

Bạn ơi!

Lời dịu ngọt là tiếng mẹ ru hời, là tiếng suối chảy, là tiếng thông reo vi vút, là lời chim hót, là tiếng hải triều âm rì rào bất tận, là tiếng trẻ nhỏ nói bí bô, là tiếng hiền từ của ni cô đang ngồi tụng Kinh Cứu Khổ.

Khi một lời nói nhẹ nhàng được ban ra thì Văn Trần (lỗ tai) thanh tịnh. Văn Trần thanh tịnh thì Nhãn, Nhĩ, Tỵ, Thiệt, Thân, Ý thanh tịnh. Khi Mắt, Tai, Mũi, Lưỡi, Thân, Ý đã thanh tịnh thì Giác Trần (Cái Biết) thanh tịnh. Sáu Trần đã thanh tịnh thì Địa Đại thanh tịnh. Địa Đại thanh tịnh thì Thủy, Hỏa, Phong Đại đều thanh tịnh. Bốn Đại đã thanh tịnh thì 12 Xứ, 18 Giới, 25 Cõi đều thanh tịnh. Vì thanh tịnh cho nên 10 Lực, 4 Món Không Sợ Hãi, 4 Món Trí Không Quản Ngại, 18 Pháp Không Chung của Phật, 37 Phẩm Trợ Đạo đều thanh tịnh, như thế cho đến 84,000 pháp môn Đà-la-ni đều thanh tịnh. Thiện nam tử! Một thân thanh tịnh thì nhiều thân thanh tịnh. Nhiều thân thanh tịnh như thế thì mười phương chúng sinh thanh tịnh. Thiện nam tử! Một thế giới thanh tịnh thì nhiều thế giới thanh tịnh. Nhiếu thế giới thanh tịnh như thế cho đến suốt cả hư không, tròn khắp ba cõi (Dục Giới, Sắc Giới, Vô Sắc Giới) tất cả đều bình đẳng không động. (Kinh Viên Giác)

Bạn ơi!

Khi nói lời hung dữ miệng lưỡi ta khô đắng, đôi mắt ta đục ngầu, lỗ tai ta bịt kín, trí tuệ ta lu mờ, thân thể ta nóng nảy và cả thế giới này tưởng chừng như đang bị thiêu đốt trong hỏa ngục.

Bạn ơi!

Khi nói lời dịu ngọt ta đang ở Cung Trời.

Khi nói lời hung dữ ta đang ở Địa Ngục.

Khi nói lời chân thật, ta là Hiền Thánh.

Khi nói lời lừa mị, ta là Yêu Tinh.

Khi nói lời Từ Bi, ta là Phật.

Khi nói lời gian dối, ta là Quỷ Ma.

Đào Văn Bình

(Trích sách Đạo Phật: Đất Nước, Cuộc Sống và Tâm Linh mới vừa xuất bản, Amazon phát hành)

__._,_.___

Posted by: Binh Dao

Friday, 18 May 2018

Một Phật Tử tương đối hoàn hảo

Một Phật Tử tương đối hoàn hảo

Đào Văn Bình

Đi chùa lễ Phật, ở nhà ăn chay, tụng kinh niệm Phật, ra ngoài đời hoạt động thiện nguyện, đóng góp cho xã hội là sinh hoạt nền tảng cần có của một Phật tử chân chính. Những hoạt động trên có tác dụng rất lớn khiến bản thân thanh tịnh, tâm hồn hướng thượng, gia đình hạnh phúc, vun trồng cội phúc cho mình và cho con cháu. Song đó chỉ là những điều kiện cần nhưng chưa đủ. Tại sao nói chưa đủ? Gần đây có một bài viết nói rằng nhìn ra ngoài xã hội hôm nay, biết bao nhiêu tội phạm kinh thiên động địa như thủ tiêu, giết người cướp cửa, cướp giật trên đường phố, đâm cha chém chú, đầu độc chồng, giết vợ, giết con, giết bà nội vì cần tiền chơi Games, gian dâm, lường đảo cả nhà nước lẫn người đời, buôn bán, chuyển vận xì-ke ma túy, nhậu nhẹt lu bù, gây lộn rồi đâm chém nhau và chém cả nhân viên công lực, thác loạn trong những phòng trà ca vũ… Mà tất cả những tội phạm này lại xảy ra trong một đất nước mà chúng ta thường tự hào 80% là Phật tử! Bài viết cũng nêu lên câu hỏi phải chăng Đạo Phật không có tác dụng nhiều trong việc xây dựng một nền tảng đạo đức cho dân tộc?

Tôi không hoàn toàn đồng ý với bài bình luận nói trên, nhưng cũng không bác bỏ những vấn nạn tác giả nêu ra. Rõ ràng không phải tất cả những người phạm tội nói ở trên họ đều là Phật tử. Nhưng chắc chắn trong những người phạm tội đó có những người đã từng đi lễ chùa, gia đình có thờ Phật hoặc truyền thống gia đình vốn theo Tam Giáo (Phật-Lão-Khổng). Nhìn vào các quốc gia như Tích Lan, Miến Điện, Thái Lan, Kampuchia, Lào mà Phật Giáo là quốc giáo, thế nhưng nhà tù vẫn đầy người, chứng tỏ một quốc gia dù Phật Giáo là nền tảng tâm linh đi nữa, mỗi cá nhân vẫn còn phải được trang bị thêm những giá trị ngoài đời mới có thể hoàn thiện, bản thân không gây khổ đau cho chính mình, cho người khác và cho xã hội.
Tôi còn nhớ Đức Đạt Lai Lạt Ma trong một cuộc phỏng vấn của CNN Hoa Kỳ đã nói rằng Đạo Phật chỉ giúp một phần nào chứ không thể giải quyết mọi vấn đề của con người. Rõ ràng Đạo Phật không thể giải quyết được nạn thất nghiệp, suy thoái kinh tế, nạn đầu cơ tích trữ tăng giá giả tạo, nạn tắc nghẽn xe cộ trong giờ cao điểm, nạn gái mại dâm, nạn xì-ke ma túy, băng đảng, xả rác bừa bãi, tàn phá núi rừng cây cỏ, nạn tham nhũng v.v… Muốn giải quyết vần đề này cần phải có các yếu tố khác như luật pháp, chính quyền, sự tham gia của các đoàn thể, giáo dục học đường và nhất là giáo dục bản thân.
Ngoài giáo lý của Đức Phật, mỗi cá nhân, kể cả các Phật tử thuần thành, cần phải được trang bị thêm những giá trị mà những giá trị này không liên quan gì đến bất kỳ tôn giáo nào. Đó là những giá trị phi tôn giáo đi bên cạnh những giá trị phát xuất từ tôn giáo, chẳng hạn như phép lịch sự, lòng biết ơn, tinh thần trách nhiệm, sự nhường nhịn, lòng tu ố (biết xấu hổ), lòng yêu nước, biết tôn trọng luật pháp và của công…
Quán chiếu vào cuộc sống chúng ta thấy mọi khổ đau, phiền não mà từng giây từng phút chúng ta tạo ra cho nhau không ngoài tham lam, nóng nảy, bộp chộp, thiếu hiểu biết và thiếu giáo dục công dân lẫn giáo dục bản thân. Ngoài ra, phim ảnh bạo lực, dâm ô, lối sống thác loạn của Tây Phương đã góp phần quan trọng trong việc phạm tội của giới trẻ. Tôi không phải là một nhà đạo đức hay một giảng sư thuyết pháp mà chỉ là một Phật tử mong muốn đóng góp một phần nhỏ bé vào sự an lành của xã hội. Bản thân tôi trong quá khứ và gần đây nhất- như ngày hôm qua chẳng hạn- cũng có nhiều lầm lỗi và vẫn còn phải huân tập, sửa chữa.
Theo tôi, một Phật tử thuần thành chưa đủ. Kinh kệ, giáo lý, đi chùa tụng kinh niệm Phật chưa đủ, mà chúng ta cần phải được trang bị thêm những kinh nghiệm đời, những kiến thức ngoài đời, phải học tập lề thói cư xử văn minh, nhã nhặn, có văn hóa, có giáo dục, có trách nhiệm nữa. Có như thế chúng ta mới có thể giữ gìn thân-tâm an lành (Trú dạ lục thời an lành) cho mình, cho người và cho xã hội. Dưới đây là những kinh nghiệm học hỏi qua tuổi đời chồng chất và cũng do nhờ sinh sống trong một xã hội Mỹ cực kỳ văn minh – dù chưa hoàn hảo và vẫn còn nhiều điều chướng tai gai mắt:
1) Phải biết nói lời xin lỗi: Người Phật tử phải hiểu rằng “cái ngã” (cái Tôi) của chúng sinh dù là một chúng sinh nghèo hèn – còn cao hơn cả Núi Tu Di. Chạm vào tự ái (cái Ngã) của người ta thì muôn chuyện – dù rất nhỏ — có thể dẫn tới gây gổ, đả thương, đâm chém và có thể đưa nhau ra tòa. Do đó người Phật tử khôn ngoan là phải biết nói lời xin lỗi. Chẳng hạn mình mở một cánh cửa vô tình đụng phải người ta, chưa biết lỗi về ai, nhưng nếu mình lên tiếng “Xin lỗi ông/bà/anh/chị” thì mọi chuyện sẽ vui vẻ. Chẳng hạn mình ngồi trong nhà, quăng chén nước ra đường, làm ướt áo người ta, nếu biết chạy ra, vui vẻ nói “Ấy chết! Tôi vô ý quá. Xin lỗi ông bà/anh chị v..v…” thì dù người bị thiệt có căn nhằn chút ít, mọi chuyện cũng sẽ qua. Nếu mình cố biện minh, chối cãi thì câu chuyện trở nên căng thẳng, rắc rối… và không biết sẽ đi tới đâu. Khi mình viết một bài báo xúc phạm tới ai hoặc loan tin thiếu trung thực, phải có can đảm đăng lời xin lỗi. Lời xin lỗi khiến chúng ta trưởng thành và chín chắn hơn trong nghề nghiệp và trong cuộc sống. Khi mình nghịch ngợm phá phách làm cha mẹ, thầy/cô buồn lòng. Sau phút nông nổi, và trong lúc riêng tư chỉ có mình và cha mẹ, thầy/cô, mình phải biết nói lời xin lỗi. Lời xin lỗi khiến cha mẹ cũng như thầy/cô cảm động và còn thương mình hơn nữa và dĩ nhiên sẽ bỏ qua lỗi lầm đó.

2) Luôn luôn khiêm tốn: Người Phật tử hiểu đạo thì chữ Nhẫn và chữ Khiêm Tốn phải luôn luôn nằm lòng. Ngay Ô. Obama – Tổng Thống Hoa Kỳ dù đắc cử với số phiếu khá cao, trong diễn văn nhậm chức nhiệm kỳ II, cũng phải tỏ ra hết sức khiêm tốn vì đất nước đang ở trong tình trạng suy thoái, chia rẽ trầm trọng, khối cử tri Cộng Hòa thấy mình bị thua đang hừng hực với lửa bất mãn, căm tức. Người Phật tử phải nhớ rằng khiêm tốn không có nghĩa là hèn nhát. Cái Tâm của chúng sinh rất kỳ lạ. Nó ưa thích sự khiêm tốn và ghét sự kiêu căng. Do đó, người Phật tử dù thành công tột đỉnh ở lãnh vực nào đi nữa như học hành, nghệ thuật, tu hành, làm ăn buôn bán, sự nghiệp chính trị… phải luôn luôn khiêm tốn thì mới được lòng mọi người. Một lời nói kiêu căng phách lối chưa chắc đã đưa ngôi vị hoặc sự nghiệp của mình đi lên nhưng …kẻ thù ghét thì không biết bao nhiêu mà nói.
3) Biết nói lời cám ơn: Nếu bạn tới đất Mỹ này, đi đâu bạn cũng nghe câu nói “Thank you”. Khi người ta làm cho mình chuyện gì dù rất nhỏ cũng xin nói lời “Cám ơn”. Vợ chồng giúp nhau chuyện gì cũng nói “Cám ơn”. Lên xe buýt, xe đò người ta nhường chỗ cho mình, xin nói lời “Cám ơn”. Khi khách hàng trả tiền, cô thu ngân cũng nói “Cám ơn”. Người hầu bàn đưa đồ ăn ra cho mình cũng xin nói lời “Cám ơn”. Tới công sở, nhân viên đưa cho mình giấy tờ gì đó cũng xin nói “Cám ơn”. Thậm chí thầy/cô thấy học trò ồn quá bèn nói “Im lặng!” Sau khi học trò im lặng rồi thầy/cô cũng không quên nói “Cám ơn các em!”. Khách hàng vào cửa tiệm của mình chỉ ngắm chơi mà không mua gì cả. Khi khách ra, mình cũng gật đầu chào nói lời cám ơn là đã ghé thăm. Lời “Cám ơn” như mật rót vào lòng, làm mát lòng người nghe và chứng tỏ mình là người khiêm tốn và có giáo dục. Thiếu vắng lời “cám ơn” là một xã hội vô tình và tàn bạo.
4) Luôn khen ngợi, bớt chê bai: Trong suốt 45 năm hành đạo Đức Phật luôn luôn khen ngợi, khuyến khích, không chê bai, không hù dọa, không làm quan tòa để kết tội ai. Thậm chí các hàng đại Bồ Tát khi thưa hỏi những lời không chính đáng, Đức Phật cũng vẫn khen ngợi là biết thưa hỏi để Phật có cơ hội giải đáp những gì còn nghi ngoặc. Đức Phật là bậc thầy vĩ đại của các tâm lý gia ngày nay. Xin nhớ cho lời khen làm mát lòng người nghe. Lời chê làm người nghe dễ nổi điên dù là chê một câu văn, một cái áo, một lời nói, một bài hát, một đôi giày, một kiểu tóc v.v.. Trong lúc hứng chí nói chuyện với bạn thân, vô tình chê bai người nào đó. Người bạn cũng trong một lúc cao hứng lại “bật mí” nói cho người khác nghe. Thế là “tai vách mạch rừng” lời chê tới tai người ta. Nhẹ thì giận hờn, nặng thì chửi bới đâm chém nhau. Thánh nhân xưa có nói “Họa thoát ra từ cửa miệng”. Ngày xưa biết nhiều gia đình bị tru di tam tộc, quan to mất chức, đại phú lưu đày, phát vãng cũng chỉ vì lời chê bai vô tình thoát ra từ cửa miệng. Không gì điên khùng cho bằng khi người ta mời mình tới nhà ăn tiệc mà mình chê bai thức ăn của người ta, trong tiệc cưới bàn tán chú rể cô dâu xấu đẹp. Do đó người Mỹ luôn luôn khen ngợi “Wonderful! Great! Very Good!” Song cũng xin nhớ cho chê bai, dèm pha cá nhân khác với chuyện xây dựng, góp ý thẳng thắn, nhã nhặn trên các diễn đàn hay trên báo chí.
5) Nhận phần thiệt về mình: Người Phật tử tương đối hoàn hảo không tranh giành lợi lộc với ai. Nếu phải phân chia thì phần mình kém một chút cũng chẳng sao. Trong thương trường nếu phải chia tiền lời, trong gia đình phải chia gia tài do cha mẹ để lại thì nhường nhịn anh chị em một chút cũng được. Tranh giành gia tài, kẻ hơn người kém là nguyên do máu mủ chia lìa, có khi đi đến giết hại nhau. Câu chuyện ngụ ngôn “Ăn trái khế trả túi vàng” dạy chúng ta bài học nhường nhịn và không tham lam.
6) Nhìn lỗi mình trước, nhìn lỗi người sau: Mọi chuyện xảy ra trên đời này đều có nguyên do. Nếu không do lỗi mình thì ắt hẳn lỗi người. Nếu là lỗi người và nếu nhỏ thì ta nên bỏ qua. Nếu là lỗi mình thì mình rút kinh nghiệm mà tu sửa. Chớ có khăng khăng kết tội người, không nhìn lỗi minh thì oan khiên không sao giải được.
7) Chớ nói dối: Đây là giới cấm rất quan trọng của hàng Phật tử có quy y. Tại Hoa Kỳ câu nói mà chúng ta thường nghe là “ Human being mistake” tức – hễ là con người thì ai cũng lỗi lầm, giống như ngạn ngữ Việt Nam có câu “Vua chúa còn có khi lầm”. Do đó người Hoa Kỳ dễ bỏ qua lỗi lầm. Thế nhưng phạm lỗi mà nói dối thì họ không bao giờ bỏ qua. Một ông dù là tổng thống, tổng bộ trưởng, thống đôc, dân biểu, thượng nghị sĩ mà nói dối thì cuộc đời tiêu tan. “Trong đời sồng hàng ngày, thậm chí ngay cả nơi thờ phượng tôn nghiêm…ai cũng có thể phạm lỗi. Nguyên do của phạm lỗi có thể vì không biết, vô tình hoặc do bị cám dỗ, mua chuộc v.v… Nhưng khi phạm lỗi rồi mà nói dối hoặc đổ lỗi cho người khác thì lại là chuyện khác. Tại Hoa Kỳ người ta không khiển trách người phạm lỗi, họ chỉ giảng giải cách làm để lần sau làm đúng. Thế nhưng khi khám phá ra bạn nói dối thì họ sa thải bạn ngay và hồ sơ xấu sẽ theo bạn suốt đời với chữ “liar” (kẻ nói dối). Do đó tại gia đình, trong công sở, chốn công trường nếu chẳng may ta phạm lỗi thì cứ thẳng thắn nhận lỗi, đừng nói dối, đừng vu vạ, đừng đổ vấy cho người khác để tránh một thảm họa còn lớn hơn cả chuyện lầm lỗi. Tại Hoa Kỳ này người ta dạy cho học sinh từ bậc mẫu giáo, tiểu học sự thẳng thắn nhận lỗi. Chúng ta và cả người Mỹ – ai cũng công nhận rằng thẳng thắn nhận lỗi là một hành vi vô cùng khó khăn. Người biết nhận lỗi là người can đảm và có tinh thần trách nhiệm rất cao. Một đất nước mà từ thứ dân đến vua quan, làm lỗi biết nhận lỗi (để tu sửa) là một đất nước cương thịnh và lần hồi trở nên vĩ đại. Một đất nước mà từ vua quan đến thứ dân làm lỗi mà chối lỗi thì lần hồi sẽ diệt vong, không “thuốc” nào chữa được.”

8) Biết xấu hổ: Khổng Phu Tử dạy rằng kẻ mà còn có lòng tu ố (biết xấu hổ) thì còn giáo dục được. Do đó một kẻ ăn mặc khiêu dâm hở hang quá đỗi (tiếng Mỹ gọi là ăn mặc Hot) mà không biết xấu hổ, một kẻ nói năng thô bỉ trước đám đông, liên tục chửi bới, nhục mạ người ta mà không biết xấu hổ, một kẻ bòn rút của công làm của riêng mà không biết mình sai trái, một kẻ chuyên làm chuyện bẩn thỉu mà không biết ăn năn… đều là những kẻ không thể giáo dục được nữa và sẽ tiếp tục lao vào con đường hủy hoại. Lòng tu ố là sự phản tỉnh của lương tâm trước việc làm sai trái của chính mình, tự ý thức mà không cần ai nhắc nhở. Lòng tu ố là đặc hữu của con người. Chỉ loài người mới biết xấu hổ. Loài súc vật không biết xấu hổ khi chúng nó trần truồng. Nhưng loài người thì cảm thấy xấu hổ khi thân hình không mảnh vải, ngày xưa phải vội lấy lá che thân. Một người đàn bà đứng đắn sẽ cảm thấy vô cùng xấu hổ nếu thân hình của mình lồ lộ ra trước đám đông. Ngày xưa hình phạt lõa thể là hình phạt ô nhục nhất của đàn bà. Do đó một kẻ ăn mặc khiêu dâm, hở hang quá đỗi để chụp hình đăng báo, bán cho người ta xem mà không biết xấu hổ là loại người không còn giáo dục được nữa. Trong một đất nước mà kẻ trộm cắp, nói dối, lường gạt, thi cử gian lận, dâm ô, chen lấn không xếp hàng, xả rác bừa bãi, nói năng thô bỉ mà không hề biết xấu hổ thì đó chính là Địa Ngục mà Đức Phật mô tả trong Kinh Pháp Hoa. Chúng ta có thể chê bai người Mỹ chuyện này chuyện kia nhưng mới đây một Đô Đốc Hải Quân Hoa Kỳ đã tự sát khi báo chí khám phá ra ông đã đeo một huy chương mà ông không hề được tưởng thưởng trong Chiến Tranh Việt Nam. Sự tự sát (tự xử) này khiến người ta thương hại ông. Nếu ông không tự sát, người ta sẽ khinh bỉ ông và cả gia đình có lẽ cũng không sống nổi với lỗi lầm quá lớn của ông.
Chớ can dự vào chuyện tào lao: Trong gia đình, ngoài xóm làng, nơi làm việc, công sở, trong trường học hoặc cả nơi thờ phượng…chỗ nào cũng có rất nhiều chuyện tào lao. Xin nhớ chuyện tào lao không đem lại lợi ích gì mà chỉ mất thời giờ và chuốc họa vào thân. Người Phật tử tương đối hoàn hảo luôn luôn giữ gìn chánh niệm, không để “tâm viên ý mã” chạy lang thang rồi dính vào chuyện không đâu. Nhớ đừng chê bai, công kích, dè bỉu, bàn tán chuyện của người khác. Người Hoa Kỳ có một tập quán hầu như không bao giờ dòm ngó vào chuyện hàng xóm. Nhưng nếu khám phá thấy trong khu vực mình có gì khả nghi, chẳng hạn như kẻ trộm, kẻ cướp, phá hoại v.v…họ sẽ dùng số 911 âm thầm gọi điện thoại báo cho sở cảnh sát biết. Dĩ nhiên sở cảnh sát giữ bí mật tên người mật báo. Đây là cách hữu hiệu nhất để bảo vệ sự an lành cho khu phố, thôn xóm. Không can dự vào chuyện tào lao, không dính líu vào chuyện người khác tạo an lành cho xã hội và cho bản thân mình biết là bao nhiêu.
10) Biết từ chối khéo: Trong cuộc sống này không ai là không có bà con, bạn bè, đồng sự. Bạn bè, bà con giúp ta cũng nhiều nhưng nhiều khi cũng hại cả đời ta. Chẳng hạn bạn bè rủ trốn học, rủ ăn nhậu, rủ đi phòng trà ca vũ, bài bạc, đàn đúm, đồng nghiệp cùng sở, cùng công ty rủ rê làm ăn bất chính v.v… mà từ chối thì mất lòng, mất bạn, có khi gây thù oán. Vậy phải làm sao đây? Tại các trường học Mỹ người ta đã dạy cho học sinh cách từ chối khéo gọi là “How to say No”. Trong những hoàn cảnh khó khăn nói trên chỉ còn cách “cáo bệnh” hoặc “nói dối” nhưng nói dối vô hại. Chẳng hạn, bạn cùng lớp rủ trốn học đi chơi, chúng ta có thể nói “Bạn ơi, tuần rồi bố tôi mắng tôi một trận tơi bời vì điểm tháng này của tôi kém quá. Xin bạn miễn cho tôi lần này. Khi nào điểm kha khá tôi sẽ đi chơi với bạn. Cám ơn bạn đã nghĩ đến tôi. Lúc nào tôi cũng quý trọng bạn”. Còn khi mình vừa đi làm về, cơm nước vợ đã dọn lên mà ông bạn cùng công ty tới rủ đi nhậu. Nếu không đi thì ông bạn sẽ rêu rao “thằng này hèn”, “thằng này sợ vợ” v.v..Vậy phải làm sao đây? Khi đó chỉ còn cách cáo bệnh, giả ôm bụng nói “Trời ơi! Hôm qua mới vừa đi bác sĩ vì loét bao tử lúc nào không hay. Bác sĩ dặn từ nay không được uống rượu nữa nếu muốn nhìn mặt vợ con. Xin anh/ông miễn cho tôi lần này. Khi nào bệnh bao tử bớt tôi sẽ mời anh/ông lại nhà tôi ăn nhậu một bữa thât phủ phê. Cám ông anh/ông rất nhiều.” Tuy nói vậy nhưng người Phật tử chân chính phải biết phân biệt chính-tà, phải có can đảm và dứt khoát xa lìa những người bạn xấu. Không có gì quý giá cho bằng có người bạn tốt, nhưng cũng không có gì nguy hại cho bằng giao du với bạn xấu. Biết bao nhiêu tội phạm ngày hôm nay xảy ra cũng chì vì giao du với bạn xấu, cao hơn là băng đảng và xã hội đen.
11) Tránh khoe khoang: Khoe khoang về thành tích, của cải, tài năng, nữ trang, xe cộ, con cái là “rước giặc cướp vào nhà”. Khi mình khoe khoang như thế khiến kẻ giam nổi lòng tham, người bình thường thì ghen tị. Tâm lý người đời thường khinh ghét những kẻ “trưởng giả học làm sang”.Thường tình, hễ giàu sơ sơ thì hay khoe, còn giàu như tỉ phú Bill Gate thì chẳng cần khoe vì ai cũng biết rồi. Người xưa dạy rằng hễ giàu có thì phải năng làm chuyện phước thiện, giúp đỡ người nghèo khó và phải tỏ ra bình dị, khiên tốn. Năm xưa Thạch Sùng đời nhà Tấn giàu có thuộc loại “phú gia địch quốc” cuối cùng chết thảm cũng chỉ vì của cải. Riêng trong đời tôi đã từng nghe nói, từng chứng kiến bao triệu phú thời đại chết không có chiếu mà chôn hoặc chết đói trong tù. Vậy thì của cải, danh vọng chưa chắc đã đem lại an toàn hay hạnh phúc cho bản thân và gia đình.. Đây là kinh nghiệm thực tiễn chứ không phải nói chuyện ngụ ngôn dạy đời.
12) Tuyệt đối tôn trọng luật lệ giao thông: Tại Hoa Kỳ theo thống kê, mỗi năm có khoảng 40,000 người còn tại Việt Nam năm 2012 có khoảng 10,000 người chết vì tai nạn giao thông. Những cái chết này thật đáng thương và đáng lý ra có thể tránh khỏi. Là người Phật tử tương đối hoàn hảo chúng ta phải hiểu rằng luật lệ giao thông đặt ra không phải để bảo vệ nhà nước mà nhằm bảo vệ mạng sống của chính người dân. Ngồi lên trên một chiếc xe, bất kể loại xe gì chúng ta phải hiểu rằng chúng ta có thể gây tai nạn cho người khác và chết chóc cho chính mình hoặc người thân của mình ngồi chung trên xe. Do đó khi ngồi lên xe gắn máy, kể cả xe đạp chúng ta phải: đội mũ an toàn cho mình và cho con cái (không được miễn từ trong bất cứ hoàn cảnh nào), nếu là xe hơi, xe khách, xe đò thì phải nịt dây an toàn, không được lái xe quá tốc độ quy định, không được vượt đèn đỏ, không được vi phạm làn đường, không được lạng lách vì khi lạng lách khó điều khiển xe khiến gây nguy hiểm cho mình và cho người khác.
Phải mở đèn khi trời tối hoặc sương mù, không được lái xe khi đã uống rượn, nếu cảm thấy mệt mỏi – nhất là tài xế xe vận tải đường dài cần tắp vào khu vực nghỉ ngơi rửa mặt cho tỉnh táo, thấy khỏe rồi mới tiếp tục đi, nếu thấy mặt đường trơn trượt hoặc mưa to gió lớn, nên báo cho cánh sát giao thông biết và dứt khoát tắp vào lề đường nghỉ ngơi đợi thời tiết tốt mới đi. Đi bừa, đi ẩu là đi tới nghĩa địa. Khi nghe tiếng xe cảnh sát, xe cứu hỏa, xe cứu thương hú còi phải tắp ngay vào lề để nhường đường. Khi xe chết máy trên đường, trên cầu, trong đường hầm v.v..phải mở đèn nháy khẩn cấp để báo cho phía sau biết. Mới đây một xe vận tải chết máy trên Cầu Cần Thơ lúc chiều tối đã không bật đèn nháy khẩn cấp báo cho phía sau khiến một bà mẹ lái xe gắn máy cùng hai con nhỏ tông vào, ba mẹ con cùng chết thảm. Luật lệ lái xe xứ nào cũng vậy luôn luôn quy định người lái xe hơi, xe gắn máy phải nhường và dành ưu tiên cho khách bộ hành, người đi xe đạp, học sinh, người mù, người tàn tật băng ngang đường. Nếu bạn không nhường và lái xe một cách nguy hiểm, xe đi sau có thể gọi điện thoại báo cảnh sát và coi chừng bạn sẽ lãnh môt giấy phạt cả trăm đô-la. Muốn biết luật lệ lái xe tại Hoa Kỳ được thi hành nghiêm ngặt như thế nào thì bạn cứ qua đây rồi sẽ biết. Vào lúc canh khuya, đường phố vắng hoe không người qua lại mà các xe vẫn phải ngừng lại khi có đèn đỏ và chờ đèn xanh mới được đi. Nếu bạn đi ẩu, vượt đèn đỏ mà máy chụp hình ghi được thì bạn có thể bị thu hồi bằng lái xe, phải đi học một khóa về luật lệ lái xe, rồi phải “lao động cải tạo” như quyét dọn đường phố, lượm rác v.v.. và bỏ ra khoảng 500 đô-la để đóng tiền phạt. Bạn đã thất kinh hồn vía chưa? Còn nếu bạn lái xe khi nồng độ rượu trong máu ở mức 0.08 thì bạn có thể bị tù. Xin nhớ cho tự do ở Mỹ không có nghĩa là muốn làm gì thì làm.
13) Không chen lấn: Xếp hàng chờ tới phiên mình là văn hóa lớn của các quốc gia văn minh. Trẻ em lớp mẫu giáo ở Mỹ đã học cách xếp hành chờ tới phiên mình, học nhìn đèn xanh đèn đỏ để dừng lại hay băng ngang đường. Tại bất cứ cửa hàng buôn bán, dịch vụ, văn phòng chính phủ nào, nếu bạn chen lấn thì cô thư ký hoặc người tính tiền sẽ không phục vụ bạn và yêu cầu bạn phải xếp hàng. Lúc đó bạn có nước độn thổ! Xin nhớ cho xếp hàng chờ tới phiên mình còn là thể hiện tính công bằng, trật tự xã hội và tự trọng.
14) Không xả rác bừa bãi: Không xả rác bừa bãi là một thói quen có tính tự giác và cần phải được huân tập. Một thành phố đầy nhà chọc trời cùng những khu thương mại tráng lệ mà rác rưới đầy đường thì chẳng còn ra cái thể thống gì nữa. Rác rưởi làm mất vẻ mỹ quan, gây ô nhiễm môi trường (hôi thối), lây lan bệnh tật, làm chết những dòng sông, những con kênh tươi mát đang cung cấp nguồn nước và tôm cá. Do đó giáo dục người dân không xả rác bừa bãi là trách nhiệm lớn của đất nước. Phải dạy dỗ con em giữ gìn vệ sinh – không xả rác bừa bãi từ trong nhà ra tới trường học rồi tới công sở, trại lính cùng các nơi thờ phượng. Trước khi đề cao những đức tính cao đẹp của dân tộc, hãy chứng tỏ người dân của mình biết giữ gìn vệ sinh đường phố trước đã. Thói quen xả rác bừa bãi giống như một cố tật rất khó sửa chữa. Hiện nay vẫn đề bảo lãnh gia đình, du lịch qua Mỹ tương đối dễ dàng. Vào các khu thương mại của người Việt như Thành Phố San Jose chẳng hạn, chúng ta sẽ bắt gặp những người mới định cư vài năm hoặc định cư lâu hoặc qua chơi. Họ thản nhiên quăng mẩu thuốc lá hoặc hộp thuốc lá xuống đất mà không thấy ngại ngùng gì cả. Điều này khó thấy ở lớp thanh thiếu niên trưởng thành ở Hoa Kỳ vì lớp trẻ từ lâu đã được dạy dỗ ở trường là không xả rác bừa bãi. Ngày nay, thói quen hút thuốc lá gần như “tuyệt chủng” tại Hoa Kỳ nhưng Việt Nam lại là sắc dân hút thuốc là nhiều nhất lại.
15) Giữ gìn vệ sinh chung: Chúng ta phải giữ gìn vệ sinh từ buồng ngủ, nhà tắm, phòng ăn ra tới công sở, đường phố và tất cả mọi nơi. Nếu ăn uống chung như tiệc tùng, đám cưới, đám giỗ v.v…thì phải dùng muỗng nĩa chung để gắp đồ ăn, không dùng chén muỗng của mình. Khi ho thì phải bị miệng lại. Tuyệt đối không khạc nhổ xuống đất dù bất cứ ở đâu. Nều muốn khạc nhổ, ta kín đáo nhổ vào một mảnh khăn giấy hay khăn mùi-soa rồi bỏ chiếc khăn giấy ấy vào túi. Về nhà chúng ta vứt mảnh khăn giấy ấy vào thùng rác có đậy nắp và giặt khăn mùi-soa. Ngoại trừ nhà hàng có hầu bàn dọn dẹp, tại các tiệm bán “đồ ăn nhanh” (fast food) như McDonalds hoặc cà-phê Starbucks… sau khi ăn uống xong chúng ta phải tự gom tất cả những gì còn thừa bỏ vào thùng rác. Không được để lại trên bàn hoặc ném xuống sàn bất cứ vật gì. Khi đi vệ sinh xong nhớ rửa tay và chùi khô bằng khăn giấy. Giữ gìn vệ sinh chung là bổn phận của tất cả mọi công dân và cần được giáo dục ngay từ thuở ấu thơ, từ gia đình tới học đường.
16) Lịch sự, không nói năng ồn ào chỗ đông người: Lịch sự có nghĩa là: cử chỉ nhẹ nhàng, nhường bước, không chen lấn, không tranh giành trong khi xếp hàng mua vé, trên xe buýt, nơi công sở hoặc khi mua sắm và tuyệt đối không nói năng ồn ào. Còn đối với các buổi lễ, hội thảo, thuyết pháp phải tuyệt đối giữ im lặng để tôn trọng người khác và để chứng tỏ mình có văn hóa. Trong đám đông, nếu có gọi điện thoại cầm tay thì phải nói với âm lượng vừa phải. Trong khi xếp hàng nhớ đừng đứng sát người ta quá mà phải giữ một khoảng cách vừa đủ. Nhớ không nhìn chăm chăm vào mặt người ta hoặc nhìn soi mói làm người ta khó chịu. Nếu có người nào đó đứng gần mình tỏa ra mùi hôi thì cố mà nhịn hoặc âm thầm bỏ đi, chớ làm bất cứ cử chỉ, lời nói nào tỏ ra khó chịu hoặc khinh bỉ. Trong một xã hội văn minh người ta tránh mọi hành động cử chỉ, lời nói hạ thấp phẩm giá người khác.

17) Mỉm cười và chào hỏi: Mỉm cười và chào hỏi là biểu hiện của thân thiện và hòa bình.. Nụ cười và lời chào hỏi không mất tiền mua nhưng gây thiện cảm với tất cả mọi người và tạo cho quanh mình một không khí an lành. Tại Mỹ, trong công sở, trường học, hãng xưởng người ta luôn luôn chào hỏi nhau để tạo không khí an vui cho môi trường lao động. Nếu buổi sáng bước vào sở làm, bạn lầm lầm lì lì không chào hỏi ai thì mọi người chung quanh bắt đầu lo ngại. Thế nào cũng có người thân tới vỗ vai hoặc ôm lấy bạn hỏi, “Are you OK?” (Bạn có sao không?) Người Mỹ rất sợ phải làm việc trong một môi trường mà không khí nặng nề giống như… trái bom nổ chậm. Sự thân thiện không những có trong công sở mà còn lan ra ngoài đường phố. Chẳng hạn bạn đang chạy bộ trong một công viên, người chạy ngược chiều với bạn, dù không quen biết, khi gặp bạn họ cũng thường lên tiếng chào, “ Hi, how are you? (Chào ông chào bà). Thậm chí gặp một em bé đi xe đạp họ cũng chào như vậy. Trong một đất nước mà xóm làng, đường phố, công viên tràn ngập tiếng chào nhau là đất nước thanh bình, thân ái, đoàn kết. Nhìn tượng Phật Di Lặc chúng ta thấy an vui vì ngài cười. Nếu tượng Phật Di Lăc mặt khó đăm đăm (nghiêm và buồn) hoặc nhăn nhó khổ đau chắc chúng ta chẳng ham đến gần hoặc chiêm bái ngài làm gì. Nụ cười đem lại niềm vui cho tâm hồn còn hơn cả liều thuốc bổ.
Kết Luận:
Là người Phật tử, chúng ta lấy giáo lý của Đức Phật làm nền tảng, cộng thêm với những giá trị rất thế tục của một xã hội văn minh, cùng nhau huân tập và cùng giúp người khác tiến lên để hoàn thiện xã hội. Hoàn thiện xã hội có nghĩa là làm cho xã hội, đất nước này mỗi ngày mỗi trở nên tươi đẹp. Khi đất nước và con người trở nên tươi đẹp thì đó chính là Cực Lạc Tại Thế. Hoàn thiện xã hội còn có nghĩa là “hằng thuận vì lợi ích chúng sinh”. Mà “hằng thuận vì lợi ích chúng sinh” là cúng dường chư Phật. Năm xưa Đức Phật nói rằng, “Ta là Phật đã thành, chúng sinh là Phật sẽ thành” thì ngày nay chúng ta có thể phát nguyện:
“Chúng ta sẽ là những Phật tử hoàn thiện”.
Sau hết, một đất nước cường thịnh, tươi đẹp – giống như sự tu hành – không phải là phép lạ từ trên trời rơi xuống mà đòi hỏi sự hy sinh, gian khổ. Không tự giác, không ý thức, không kỷ luật, không giáo dục bản thân thì đừng nói tới chuyện tươi đẹp./.
Đào Văn Bình
Trích từ sách “Đạo Phật: Đất Nước, Cuộc Sống và Tâm Linh”.
mới vừa xuất bản, do Amazon phát hành

__._,_.___

Posted by: "Patrick Willay

Đại Học chăn Trâu.